|
¸¾äÆ ºðÎÆÜø ÊàÚ²òàÔ Ú²ôºðÄàôÂÆôÜ...
²åñÇÉ ¿...
Úáñ¹³é³ï »÷ñ³ïÇ ³ÉÇùÝ»ñÁ
ÏÁ µ³µ³Ë»Ý ³ÝûñÇÝ³Ï ¹³éÝáõû³Ùµ...
¶»ï³÷Çݪ ϳϳãÝ»ñ ϳÝ...
γñÍñáõû³Ùµ ëݳÍ
´áÕµáç ϳϳãÝ»ñ,
²ñ»õáõÝ Ñ»ï áÕç³·áõñáõáÕ
Üáñ³÷ÃÇà ͳÕÇÏÝ»ñ...
ÐáÕÇÝ Ï³Ýã¿Ý ³ñµ»ó³Í
ì³é µáó³ßáõÝã Ñëϳݻñ...
 гÛáó Ø»Í ºÕ»éÝÇ ÛÇß³ï³ÏÇÝ ÝáõÇñáõ³Í ºñ»õ³ÝÇ ÑÇõëÇë³ÛÇÝ
³ñ»õÙï»³Ý Ù³ëÇ Ù¿çª ÌÇÍ»éݳϳµ»ñ¹ ³ÝáõÝÁ ÏñáÕ µÉáõñÇ
µ³ñÓñáõÝùÇÝ í»ñ ËáÛ³óáÕ Ûáõ߳ѳٳÉÇñÁ ϳéáõóáõ³Í ¿
ÊáñÑñ¹³ÛÇÝ Ð³Û³ëï³ÝÇ µÝ³Ïãáõû³Ý å³Ñ³Ýçáí, »ñµ 1965 Ãáõ³Ï³ÝÇ
²åñÇÉ 24ÇÝ áÕç ѳÛáõÃÇõÝÁ ï³ñµ»ñ »ñÏÇñÝ»ñáõ Ù¿ç Ýß»ó ѳÛáó
Ø»Í ºÕ»éÝÇ ÛÇëáõݳٻ³ÏÁ£
Úáõ߳ѳٳÉÇñÁ, áñ ². ³ñ˳ݻ³ÝÇ »õ ê. ø³É³ß»³ÝÇ Ý³Ë³·ÇÍÝ ¿,
Çñ ³õ³ñïÇÝ Ñ³ë³õ 1967 Ãáõ³Ï³ÝÇ ÝáÛ»Ùµ»ñÇ í»ñçÁ£
ÌÇÍ»éݳϳµ»ñ¹Á µ³Õϳó³Í ¿ »ñ»ù ÑÇÙÝ³Ï³Ý ÏáÃáÕÝ»ñ¿£ ØÇÝã»õ
Ûáõ߳ѳٳÉÇñÇ Ï»¹ñáÝ³Ï³Ý Ù³ëÁ ѳëÝÇÉÁ, ³Ûó»ÉáõÝ Çñ Ó³Ë ÏáÕÙÇ
íñ³Û ÏÁ ï»ëÝ¿ ѳñÇõñ Ù»Ãñ »ñϳñáõÃÇõÝ áõÝ»óáÕ, å³½³É¹¿
ëñµ³ï³ß ù³ñ»ñ¿ ß³ñáõ³Í Ûáõß³å³ïÁ, áñáõÝ íñ³Û ÷áñ³·ñáõ³Í »Ý
²ñ»õÙï»³Ý Ð³Û³ëï³ÝÇ »õ úëٳݻ³Ý ÂáõñùÇáÛ ï³ñ³ÍùÇ Ù¿ç ·ïÝáõáÕ
ѳÛÏ³Ï³Ý ³ÛÝ µÝ³Ï³í³Ûñ»ñáõ ³ÝáõÝÝ»ñÁ, áõñ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Í »Ý
ç³ñ¹»ñÁ£
Úáõ߳ѳٳÉÇñÇ Ï»¹ñáÝÇÝ, Áݹ³ñÓ³Ï, å³½³ñ¹áí ë³É³ñÏáõ³Í
áõÕÕ³ÝÏÇõÝ Ñ³ñóÏÇÝ íñ³Û, ³Ýáñ ѳñ³õ¬³ñ»õÙï»³Ý ÏáÕÙÁ ¹¿åÇ »ñÏÇÝù
ÏÁ ËáÛ³Ý³Û ù³é³ëáõÝ Ù»Ãñ µ³ñÓñáõÃÇõÝ áõÝ»óáÕ ëɳù³Ó»õ ÏáÃáÕ
ÙÁ, áñ ÏÁ Ù³ñÙݳõáñ¿ Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹Ç í»ñ³ÍÝáõݹÁ, ³Ýáñ
Ñá·»õáñ »õ ýǽÇù³Ï³Ý í»ñ»ÉùÁ£
ÎáÃáÕÁ, áñ »ñ»ë³å³ïáõ³Í ¿ Ïñ³ÝÇï¿ áÕáñÏ ë³É»ñáí, ËáñáõÝÏ
³Ïáëáí µ³ÅÝáõ³Í ¿ »ñÏáõ ѳïáõ³ÍÝ»ñáõ, áñ ÏÁ ËáñÑñ¹³Ýß¿
ë÷ÇõéùÇ »õ ѳÛñ»ÝÇùÇ Ñ³Ûáõû³Ý »ñÏáõ ѳïáõ³ÍÝ»ñ (ï³ñ³Íáõ³Í ¿
ÃÇõñ ϳñÍÇù, áñ ³ÝáÝù ÏÁ ËáñÑñ¹³Ýß»Ý Ø»Í »õ öáùñ سëÇëÝ»ñÁ)£
ì»ñ ëɳóáÕ ÏáÃáÕÁ Çñ ÙdzÓáÛÉ í»ñçݳٳëáí, ÏÁ Ù³ñÙݳõáñ¿ ѳÛ
ÅáÕáíáõñ¹Ç ÙdzëÝáõû³Ý »õ ÁݹѳÝñáõû³Ý ·³Õ³÷³ñÁ, ǵñ»õ
³å³·³ÛÇ Ýϳïٳٵ í³é ѳõ³ïÇ ³ñï³Û³ÛïáõÃÇõÝ£
Úáõ߳ѳٳÉÇñÇ Ï»¹ñáÝÇÝ, ѳñóÏÇ ÁݹѳÝáõñ ٳϳñ¹³Ï¿Ý
Ù¿ÏáõÏ¿ë Ù»Ãñ ó³Í, ÏÉáñ ï³ñ³ÍùÇ íñ³Û ϳéáõóáõ³Í ¿
Ú³õ»ñÅáõû³Ý ï³×³ñÁ, áñáõÝ Ï»¹ñáÝÇÝ ·ïÝáõáÕ µáõñí³é¿Ý Ïÿ»ÉÉ¿
³Ýß¿ç Ïñ³ÏÁª ³ñï³Û³Ûï»Éáí »Õ»éÝÇ ½áÑ»ñáõ ÛÇß³ï³ÏÇ
Û³õ»ñÅáõÃÇõÝÁ£
Ú³õ»ñÅáõû³Ý ³ÝͳÍÏ ï³×³ñÇ Ñ³Ù³ñ, ǵñ»õ å³ï»ñ ÏÁ ͳé³Û»Ý
ï³ëÝ»ñÏáõ å³½³É¹³Ïáõé ÙáÛûñÁ, áñáÝù ÛÇß»óÝ»Éáí ³õ³Ý¹³Ï³Ý
˳ãù³ñ¬ù³é³ÏáÕ ÏáÃáÕÝ»ñ, ÙÇ³Å³Ù³Ý³Ï ù³ñ³ó³Í, ÏÁ Ó·»Ý Çñ»Ýó
½áÑ»ñáõ ³éç»õ ËáݳñÑáÕ íßï³·ÇÝ ë·³õáñÝ»ñáõ ïå³õáñáõÃÇõÝ,
(ï³ñ³Íáõ³Í ¿ ݳ»õ ÃÇõñ ϳñÍÇù, áñ ³Ûë ÙáÛûñÁ ÏÁ ËáñÑñ¹³Ýß»Ý
å³ïÙ³Ï³Ý Ð³Û³ëï³ÝÇ Ý³Ñ³Ý·Ý»ñ)£
гñÃ³Ï¿Ý ÇçÝáÕ µ³óáõ³ÍùÝ»ñáõ µ³ñÓñ ³ëïÇ׳ÝÝ»ñÁ, áñ ÏÁ ï³ÝÇÝ
¹¿åÇ Û³õ»ñÅ³Ï³Ý ç³ÑÁ, ÏÁ ëïÇå»Ý ³Ûó»ÉáõÝ»ñáõÝ, áñ ³ÝáÝù
ËáݳñÑ»Éáí Ççݻݣ
1988-1990 Ãáõ³Ï³ÝÇÝ Ø»Í ºÕ»éÝÇ Ûáõß³ñͳÝÇ Ñ³ñ»õ³Ýáõû³Ùµ
ï»Õ³¹ñáõ»ó³Ý ²ïñå¿Û׳ÝÇ êáõÙϳÛÇÃ, ÎÇñáí³å³ï (¶³ÝͳÏ) »õ
ä³ùáõ ù³Õ³ùÝ»ñáõ Ñ³Û µÝ³Ïãáõû³Ý Ýϳïٳٵ ÏÇñ³éáõ³Í
»Õ»éݳ·áñÍáõû³Ý ½áÑ»ñáõ ÛÇß³ï³ÏÁ í³õ»ñ³óÝáÕ
ÏáÃáլ˳ã³ñÓ³ÝÝ»ñÁ£
1995 Ãáõ³Ï³ÝÇÝ Ñ³Ûáó Ø»Í ºÕ»éÝÇ áõÃëáõݳٻ³ÏÇ ûñ»ñáõÝ
Ûáõ߳ѳٳÉÇñÁ Éñ³óáõ»ó³õ гÛáó ó»Õ³ëå³Ýáõû³Ý óݷ³ñ³ÝÇ
ÇÝùݳïÇå ß¿Ýùáí, ׳ñï³ñ³å»ïÝ»ñ ê. ø³É³ß»³ÝÇ, È. ØÏñï㻳ÝÇ,
²¬ ³ñ˳ݻ³ÝÇ »õ ù³Ý¹³Ï³·áñÍ ý¬ ²é³ù»É»³ÝÇ Ý³Ë³·Íáí£
³ݷ³ñ³ÝÇ »ñÏÛ³ñϳÝÇ Ù³ëݳ߿ÝùÇ ³é³çÇÝ Û³ñÏÇ Ù¿ç ï»Õ³¹ñáõ³Í
»Ý í³ñã³Ï³Ý, ³ß˳ï³Ýù³ÛÇÝ »õ ³ÛÉ ëå³ë³ñÏÙ³Ý Í³é³ÛáõÃÇõÝÝ»ñÁ,
170 Ýëï³ï»Õáí ¹³ÑÉÇ×Á, áñ ÏÁ ÏáãáõÇ ÎáÙÇï³ëÇ ³Ýáõ³Ý ëñ³Ñ,
³ÛÝï»Õ ÏÁ ·ïÝáõÇÝ ·Çï³Ï³Ý »õ óݷ³ñ³Ý³ÛÇÝ ³ñÅ¿ùÝ»ñáõ
å³ÑáóÝ»ñÁ »õ ·ñ³¹³ñ³Ý¬ ÁÝûñó³ëñ³ÑÁ£
ºñÏñáñ¹ Û³ñÏÇÝ Ù¿ç ßáõñç ѳ½³ñ ù³é³ÏáõÙÇ Ù»Ãñ ٳϻñ»ëÇ íñ³Û
ϳ½Ù³Ï»ñåáõ³Í ¿ óݷ³ñ³Ý³ÛÇÝ ·Çï³Ï³Ý óáõó³¹ñáõÃÇõÝÁ£
³ݷ³ñ³ÝÇ µ³óûû³Û ëñ³ÑÇÝ Ù¿ç ï»Õ³¹ñáõ³Í ¿ áõà ٻÃñ
»ñϳñáõû³Ùµ »õ »ñ»ù Ù»Ãñ ɳÛÝáõû³Ùµ å³½³Éï¿ ï³å³Ý³ù³ñÁ, áñ
ÏÁ ËáñÑñ¹³Ýß¿ 1915 Ãáõ³Ï³ÝÇ Ý³Ñ³ï³ÏÝ»ñáõ ÛÇß³ï³ÏÇ
Û³õ»ñÅáõÃÇõÝÁ »õ ³ß˳ñѳë÷Çõé ѳÛáõû³Ý ÙdzõáñÙ³Ý, ã³ñÇ »õ
µ³ñÇÇ å³Ûù³ñÇ ·³Õ³÷³ñÁ£
³ݷ³ñ³ÝÇ Ù³ëݳ߿ÝùÇ ï³ÝÇùÁ ѳñà ¿, ³ÛÝï»Õ¿Ý ï»ë³ñ³Ý ÏÁ
µ³óáõÇ ¹¿åÇ ²ñ³ñ³ï É»éÁ£
³ݷ³ñ³ÝÇ ³é³çÇÝ ëñ³ÑÇ Ù¿ç гÛÏ³Ï³Ý È»éݳß˳ñÑÇ »õ ѳñ»õ³Ý »ñÏÇñÝ»ñáõ
Ëáñ³ù³Ý¹³Ï ù³ñï¿½Ý ¿, áõñ ï»Õ³¹ñáõ³Í »Ý ²ñ»õÙï»³Ý Ð³Û³ëï³ÝÇ
»õ úëٳݻ³Ý ÂáõñùÇáÛ ï³ñ³ÍùÇÝ ÙÇÝã»õ 1915 Ãáõ³Ï³ÝÇÝ ·áÛáõÃÇõÝ
áõÝ»ó³Í ѳ۳µÝ³Ï ³ÛÝ í³Ûñ»ñÁ, áñáÝù »ÝóñÏáõ»ó³Ý
½³Ý·áõ³Í³ÛÇÝ ï»Õ³Ñ³Ýáõû³Ý »õ áõñ ϳ½Ù³Ï»ñåáõ»ó³Ý ѳÛ
µÝ³Ïãáõû³Ý »Õ»éÝÁ£
Ü»ñ³Í³Ï³Ý ëñ³ÑÇ Ù¿ç óáõó³¹ñáõáÕ Éáõë³ÝϳñÝ»ñÁ »õ
ÅáÕáíñ¹³·ñ³Ï³Ý ³ÕÇõë³ÏÝ»ñÁ ÏÁ å³ïÙ»Ý úëٳݻ³Ý ïÇñ³å»ïáõû³Ý
ï³Ï ·ïÝáõáÕ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ý³Ñ³Ý·Ý»ñáõ »õ ³ÛÉ ï³ñ³ÍùÝ»ñáõ Ù¿ç 1914
Ãáõ³Ï³ÝÇ ¹ñáõû³Ùµ ³åñáÕ µÝ³Ïãáõû³Ý, ѳÛϳϳÝ
µÝ³Ï³í³Ûñ»ñáõ, ·áñÍáÕ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý »Ï»Õ»óÇÝ»ñáõ »õ ¹åñáóÝ»ñáõ
ÃÇõÁ£
òáõó³Ý³ÏÇ »ñÏñáñ¹, ÑÇÙÝ³Ï³Ý ëñ³ÑÁ, áñ ÏÁ ½µ³Õ»óÝ¿ 700 ùÙ
ï³ñ³Íù, ³Ûó»ÉáõÝ»ñáõÝ ÏÁ Ý»ñϳ۳óÝ¿ å³ïÙ³Ï³Ý Ñ³õ³ëïÇ
íϳÛáõÃÇõÝÝ»ñ ѳۻñáõ ó»Õ³ëå³Ýáõû³Ý »õ Ãáõñù»ñáõ
á×ñ³·áñÍáõû³Ý Ù³ëÇÝ£ ȳÛÝûñ¿Ý óáõó³¹ñáõ³Í ¿ ѳÛáó
ó»Õ³ëå³Ýáõû³Ý í»ñ³µ»ñ»³É ³ß˳ñÑÇ ï³ñµ»ñ É»½áõÝ»ñáí
Ññ³å³ñ³Ïáõ³Í å³ïÙ³·ñ³Ï³Ý »õ Ññ³å³ñ³Ï³Ëûë³Ï³Ý ·ñ³Ï³ÝáõÃÇõÝÁ£
³ݷ³ñ³ÝÇ »ñÏñáñ¹ ëñ³ÑÇ Ù¿ç ÷³Ïóáõ³Í ³ÕÇõë³ÏÝ»ñÁ Ï°³Ù÷á÷»Ýª
1914 Ãáõ³Ï³ÝÇ ¹ñáõû³Ùµ Ñ³Û µÝ³Ïãáõû³Ý ÁݹѳÝáõñ »õ
1915-1922 Ãáõ³Ï³ÝÝ»ñáõ ÁÝóóùÇÝ ï»Õ³Ñ³Ýáõ³Í ϳ٠áãÝã³óáõ³Í
µÝ³Ïãáõû³Ý »õ 1922 Ãáõ³Ï³ÝÇ ¹ñáõû³Ùµ å³Ñå³Ýáõ³Í ѳÛ
µÝ³Ïãáõû³Ý Ãáõ³ù³Ý³ÏÇ í»ñ³µ»ñ»³É ÑÇÙÝ³Ï³Ý ïáõ»³ÉÝ»ñ£
ºññáñ¹ ëñ³ÑÇ Ù¿ç ³Ûó»ÉáõÝ»ñáõÝ ÏÁ Ý»ñϳ۳óáõÇ
ó»Õ³ëå³ÝáõÃ»Ý¿Ý »ïù ºõñáå³ÛÇ, ²ëdzÛÇ, ²÷ñÇÏ¿Ç, ²Ù»ñÇϳÛÇ »õ
²õëïñ³ÉdzÛÇ ³ß˳ñѳٳë»ñáõ ³é³ÝÓÇÝ »ñÏÇñÝ»ñáõ Ù¿ç ³åñáÕ
ѳۻñáõ ÃÇõÇ Ù³ëÇÝ ïáõ»³ÉÝ»ñ£
ÜáÛÝ óáõó³ëñ³ÑÇ Ù¿ç Û³ïáõÏ å³ïáõ³Ý¹³ÝÝ»ñáõ íñ³Û ï»Õ³¹ñáõ³Í
µÇõñ»Õ³å³ÏÇ¿ ë³÷áñÝ»ñáõ Ù¿ç, ǵñ»õ ëáõñµ Ù³ëáõÝùÝ»ñ å³Ñáõ³Í
»Ý å³ïÙ³Ï³Ý Ð³Û³ëï³ÝÇ Ý³Ñ³Ý·Ý»ñ¿Ý µ»ñáõ³Í ÑáÕÁ »õ î¿ñ-¼ûñÇ
Ù¿ç Û³Ûïݳµ»ñáõ³Í »Õ»éÝÇ ½áÑ ¹³ñÓ³Í »ñÇï³ë³ñ¹ ѳÛáõ ·³ÝÏÝ áõ
áëÏáñÝ»ñÁ£
ÜáÛÝ ëñ³ÑÇ Ù¿ç, ³é³ÝÓÇÝ Ëáñ³ÝÇ Ù¿ç ï»Õ³¹ñáõ³Í ¿ ѳÛ
ÅáÕáíáõñ¹Ç Û³õ»ñÅáõÃÇõÝÁ »õ í»ñ³ÍÝáõݹÁ ËáñÑñ¹³ÝßáÕ Ïñ³ÝÇï¿
ÏáÃáÕ, áñ ÏÁ Ý»ñϳ۳ݳ۪ ×ÇõÕ»ñÁ ³ñÓ³Ï³Í Ï»Ý³ó ͳéÇ Ó»õáí£
òáõó³¹ñáõû³Ý í»ñçÇÝ ëñ³ÑÁ ÙÇ³Å³Ù³Ý³Ï ÏÁ ѳݹÇë³Ý³Û
óݷ³ñ³ÝÇ ß¿ÝùÇ Ý»ñùÇÝ µ³ÏÁ, áñ ËÇëï ³õ³Ý¹³Ï³Ý ¿ Ñݳ·áÛÝ Ñ³Û
׳ñï³ñ³å»ïáõû³Ý ѳٳñ£
ÎÇë³ÏÉáñ å³½³Éï¿ »ñ»ë³å³ïáõ³Í å³ïÁ ѳõ³ë³ñ³ã³÷ µ³ÅÝáõ³Í ¿
ï³ëÝ»ñÏáõ ѳïáõ³ÍÝ»ñáõ, áñáÝóÙ¿ Çõñ³ù³ÝãÇõñÇ íñ³Û
ÙÇçݳ¹³ñ»³Ý Ñ³Û íÇÙ³·ñáõû³Ý µÝáñáß ï³é³ï»ë³ÏÝ»ñáí
÷áñ³·ñáõ³Í »Ý ѳÛáó ó»Õ³ëå³Ýáõû³Ý ųٳݳϳÏÇó »õ ³Ï³Ý³ï»ë
Ý߳ݳõáñ ûï³ñ»ñÏñ³óÇ ¹Çõ³Ý³·¿ïÝ»ñáõ, Çñ³õ³µ³ÝÝ»ñáõ,
·ÇïݳϳÝÝ»ñáõ, Ññ³å³ñ³Ï³ËûëÝ»ñáõ »õ ·ñáÕÝ»ñáõ ùë³Ý»ñáñ¹
¹³ñáõ ³é³çÇÝ ó»Õ³ëå³ÝáõÃÇõÝÁ ¹³ï³å³ñïáÕ ³ëáÛÃÝ»ñÁ£
²Û¹ óáõó³ëñ³ÑÇ Ù¿ç ³Ûó»ÉáõÝ»ñÁ ÏÁ ÑÝã»óÝ»Ý ¹¿åù»ñáõ
³Ï³Ý³ï»ëÝ»ñáõ Ù»Õ³¹ñ³Ï³Ý Ëûëù»ñÝ áõ íϳÛáõÃÇõÝÝ»ñÁ£
гÛáó ó»Õ³ëå³Ýáõû³Ý óݷ³ñ³ÝÁ, ǵñ»õ ·Çï³Ñ»ï³½ûï³Ï³Ý
áõëáõÙݳñ³Ý ÏÁ ·áñÍ¿ г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõû³Ý ·ÇïáõÃÇõÝÝ»ñáõ
³½·³ÛÇÝ ³Ï³¹»ÙdzÛÇ Ñ³Ù³Ï³ñ·¿Ý Ý»ñë:
Ì.Ê.- î»Õ»ÏáõÃÇõÝÝ»ñÁ ïñ³Ù³¹ñáõ³Í »Ý гÛáó ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý
³ݷ³ñ³Ý¿Ý£
|
