June 7, 2002
²ØºðÆβÚÆ Ð²Ú ¸²îÆ Ú²ÜÒܲÊàôØ´ÆÜ ÊúêøÀ вڲêî²Ü-êöÆôèø ÊàðÐð¸²ÄàÔàìÆÜ
úÞ²Î²Ü ²ðø. âàÈàÚº²ÜÆ Òºèܲ¸ðàôº²Ü 35-²Øº²Î
äàêÂàÜÆ Ð.Ø.À.Ø.-Æ Ø²êܲÖÆôÔÀ äÆîÆ Ø²êܲÎòÆ ÀܸвÜàô𠴲ܲÎàôØÆÜ
Ð.ú.Ø.Æ §Ø²Úðºðàô úð¦àô²Ú îúܲβî²ðàôÂÆôÜ
ìºð²Üº²Ü ºô êì²Öº²Ü ÎÀ ܺðβڲòÜºÜ ØƲòº²È ºð¶â²ÊàôØ´Æ Ð²Øºð¶
Úà´ºÈÆÜ²Î²Ü Ð²Ü¸Æêàôº²Ø´ äÆîÆ ØºÌ²ðàôÆ ²Ü¸ð²ÜÆÎ È. öàȲÜ
²ØºðÆβÚÆ Ð²Ú ¸²îÆ Ú²ÜÒܲÊàôØ´ÆÜ ÊúêøÀ вڲêî²Ü-êöÆôèø ÊàðÐð¸²ÄàÔàìÆÜ
ä³ïÇõ ÏÁ ½·³Ù ÙdzݳÉáõ ³Ûë Ññ³ß³ÉÇ ù³Õ³ùÇÝ Ù¿ç« Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹Ç ½³õ³ÏÝ»ñáõÝ Ñ»ï áñáÝù ѳٳËÙµáõ³Í »Ý »ñÏñ³·áõÝ¹Ç µáÉáñ ÏáÕÙ»ñ¿Ý£
ÎÁ ѳݹÇåÇÝù ºñ»õ³ÝÇ Ù¿ç« Ù»ñ ³ÝÏ³Ë Ñ³Ûñ»ÝÇùÇ ÑáÕÇÝ íñ³Û« ǵñ»õ ѳõ³ù³Ï³Ý ջϳí³ñáõÃÇõÝÁ Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹ÇÝ« ѳÛñ»ÝÇùÇ »õ ë÷ÇõéùÇ« ÏÇë»Éáõ ѳٳñ ·³Õ³÷³ñÝ»ñ »õ Ñ»é³ÝϳñÝ»ñ« ëáñí»Éáõ ѳٳñ Çñ³ñÙ¿« »õ ³Ù¿Ý¿Ý ϳñ»õáñÁ ѳë³ñ³Ï³ó áõÕ»·ÇÍ ÙÁ ×ß¹»Éáõ Ù»ñ ѳÛñ»ÝÇùÇ Ù»ñ ³å³·³ÛÇÝ Ñ³Ù³ñ£
²Ûë ×Ç·ÇÝ Ù¿ç« ëáÛÝ ËáñÑñ¹³ÅáÕáíÇ ÁÝóóùÇÝ »õ Û»ïáÛ« Ù»Ýù ѳõ³ù³Ï³Ý å³ï³ë˳ݳïáõáõÃÇõÝ áõÝÇÝù« å³ï³ë˳ݳïáõáõÃÇõÝ ÙÁ« áñ ÙÇ»õÝáÛÝ Å³Ù³Ý³Ï Ý»ñßÝãáÕ ¿ »õ ½·³ëï³óÝáÕ« ³é³çÝáñ¹»Éáõ Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹Á Ù»ñûñ»³Û µ³ñ¹ »õ Ù³ñï³Ññ³õ¿ñÝ»ñáí É»óáõÝ áõÕÇ¿Ý« Ù»ñ ë»ñáõÝ¹Ç Í³Ýñ µ»éÁ Ïñ»Éáõ« ÇÝãå¿ë ݳ»õ Ù»ñ »ñϳñ³ßáõÝã å³ïÙáõû³Ý Ù¿ç Ýáñ ¹ñáõ³·Ý»ñÁ ·ñ»Éáõ Ïáãáõ³Í ³ÝÓ»ñáõÝ Å³é³Ý· ÃáÕÝ»Éáõ ѳٳñ ³õ»ÉÇ É³õ ³å³·³Û ÙÁ£
Æõñ³ù³ÝãÇõñ ë»ñáõÝ¹Ç Ù¿ç« ³õ»ÉÇ ù³Ý 3 ѳ½³ñ ï³ñÇ¿ Ç í»ñ« Ù»Ýù Û³çáÕ»ó³Ýù ·ïÝ»É ³ÝÑñ³Å»ßï ÏáñáíÁ ³Ûë Ù³ñï³Ññ³õ¿ñÝ»ñÁ ¹ÇÙ³·ñ³õ»Éáõ ѳٳñ£
Îñó³Ýù ï»ëÝ»É Ù»Í ÃÇõáí ѳÛáñ¹ÇÝ»ñ« áñáÝù áõÝ»ó³Ý Ñ»é³ï»ëáõÃÇõÝÁ« ù³çáõÃÇõÝÁ »õ ϳÙùÁ ϳï³ñ»Éáõ ³Ù¿Ý ï»ë³ÏÇ ½áÑáÕáõÃÇõÝÝ»ñ« Ù»ñ ³½·Ç Û³ñ³ï»õáõû³Ý Ç ËݹÇñ£ ²Ûëûñ« Ýáñ ѳ½³ñ³Ù»³ÏÇ ³Ûë ѳݷñáõ³ÝÇÝ« ³Ûë ׳ϳﳷÇñÁ ÏÁ ·ïÝáõÇ Ù»ñ Ó»éù»ñáõÝ Ù¿ç£ Ø»ñ ³½·Á Ù»½Ù¿ Ϫ³ÏÝϳɿ©- §äÇïÇ Û³çáÕDZÝù ϳéáõó»É ³å³Ñáí« µ³ñ·³õ³× »õ ÅáÕáíñ¹³í³ñ ³å³·³Û ÙÁ« ÿ åÇïÇ ÃáÕÝ»Ýù Ù»ñ »ï»õÁ ç³Ëç³Ëáõ³Í« Ù»Ïáõë³ó³Í »õ µ³Å³Ý-µ³Å³Ý »Õ³Í ųé³Ý· ÙÁ¦£ Ø»Ýù åÇïÇ Ï³ï³ñ»Ýù ³Ûë ÁÝïñáõÃÇõÝÁ Ù»ñ ѳõ³ù³Ï³Ý ·áñÍáÕáõÃÇõÝÝ»ñáí ϳ٠³Ý·áñÍáõÝ¿áõû³Ùµ £
²Ûëûñ ²Ù»ñÇϳÛÇ Ð³Û ¸³ïÇ Ú³ÝÓݳËáõÙµÇ ³ÝáõÝáí ³Ûëï»Õ ѳݹ¿ë ·³Éáí« ·Çï»Ù áñ µáÉáñë ³É ×Çß¹ ÁÝïñáõÃÇõÝÁ ϳï³ñ³Í »Ýù ·ïÝáõ»Éáí ³Ûëï»Õ« ÁÝïñ»Éáí ÙdzëÇÝ ³ß˳ï»Éáõ »Õ³Ý³ÏÁ »õ ³Ûëï»Õ ³Ù÷á÷»Éáí Ù»ñ ѳٳß˳ñѳÛÇÝ Ý»ñáõÅÁ« áñ ϳñ»ÉÇ ¿ ѳõ³ù³µ³ñ ½ûñ³ß³ñÅÇ »ÝóñÏ»É »õ û·ï³·áñÍ»É Ù»ñ ³½·Á ѽûñ³óÝ»Éáõ Ýå³ï³ÏÇÝ£
Ø»Ýù ÏÁ ÝáõÇñ³µ»ñáõÇÝù Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹Ç ³½³ïáõû³Ý »õ ³ñ¹³ñáõû³Ý ¹³ïÇÝ Ñ³Ù³ñ£
ÎÁ µ»ñ»Ýù ͳé³Ûáõû³Ý ³Ýѳٻٳï»ÉÇ å³ïÙáõÃÇõÝ ÙÁ« ½áÑáÕáõû³Ý ³õ³Ý¹áÛà ÙÁ »õ ³å³óáõóáõ³Í óáõó³ÝÇß ÙÁ ÇÙ³ëï³ÉÇó »õ ßûß³÷»ÉÇ ³ñ¹ÇõÝùÝ»ñáõ£
ÎÁ µ»ñ»Ýù г۳ëï³ÝÇ ÙÁ ï»ëɳϳÝÁ« ³Ûë ѳÝñ³å»ïáõû³Ý« ²ñó³ËÇ »õ ë÷ÇõéùÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñ¿Ý ³Ý¹ÇÝ£ Ð³Û ³½·Ç ï»ëÉ³Ï³Ý ÙÁ« ³ñÙ³ï³ó³Í ³Ûë ÑáÕÇÝ Ù¿ç« µ³Ûó ³ß˳ñÑÇÝ µ³óáõ³Íª Çñ ÇÝùÝáõû³Ùµ »õ ³½¹»óáõû³Ùµ£
ÎÁ Ý»ñϳ۳óÝ»Ýù ϳ½Ù³Ï»ñåáõÃÇõÝ ÙÁ« áñ Ëáñ³å¿ë Û»Ý³Í ¿ Çñ ÅáÕáíñ¹³ÛÇÝ ³ñÙ³ïÝ»ñáõÝ íñ³Û »õ ï³ëݳٻ³ÏÝ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ÙÇç³½·³ÛÇÝ ³ï»³ÝÝ»ñáõ Ùûï »Õ³Í Ð³Û ¸³ïÇ å³ßïå³ÝÁ£
ÎÁ Ý»ñϳ۳ݳÝù ѳٻëïáõû³Ùµ« áñáíÑ»ï»õ Ù»Ýù ѳٳÏÇñÝ»ñ ѳٳËÙµáÕ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÇõÝ »Ýù« Ù»Ýù ѳÛáõû³Ý ³ÝáõÝáí ѳݹ¿ë ã»Ýù ·³ñ« ³ÛÉ Ñ³Ûáõû³Ý Ó³ÛÝÝ »Ýù£ Úëï³Ï ï³ñµ»ñáõÃÇõÝ ÙÁ« áñ ϳñ»ÉÇ ã¿ ã³÷³½³Ýóáõ³Í ѳëï³ïáõ٠ѳٳñ»É« Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹Á ³å³ÏáÕÙÝáñáß»Éáõ í»ñçÇÝ ×Ç·»ñáõ ÉáÛëÇÝ ï³Ï« Ý»ñ³é»³É í»ñç»ñë ëï»ÕÍáõ³Í Âáõñù-гÛÏ³Ï³Ý §Ð³ßïáõû³Ý¦ Û³ÝÓݳÅáÕáíÁ£
²Ûë µáÉáñÁ ÏÁ µ»ñ»Ýù Ù»ñ »ñÏñÇ µ³ñ»Ï³ñ·Ù³Ý ³ß˳ï³ÝùÇÝ Ù¿ç« Ëáëï³Ý³Éáí Ó»½Ç Ù»ñ ³ÝÏ»ÕÍ ïñ³Ù³¹ñáõÃÇõÝÝ»ñÁ »õ ѳٳ·áñͳÏó»Éáõ å³ïñ³ëï³Ï³ÙáõÃÇõÝÁ ³ÛÝ Ñ³õ³ù³Ï³Ý ³ß˳ï³ÝùÇÝ« áñ ÏÁ ÙÇïÇ Ñ½ûñ³óÝ»É Ù»ñ ѳÛñ»ÝÇùÁ« ½³ñ·³óÝ»É Ù»ñ ·³ÕáõÃÝ»ñÁ« ³å³Ñáí»É ³ñ¹³ñáõÃÇõÝ Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹ÇÝ »õ íëï³Ñ»óݻɫ áñ ǵñ»õ ѳۻñ« ÏÁ ß³ñáõݳϻÝù Ù»ñ Çõñ³Û³ïáõÏ Ý»ñ¹ñáõÙÁ áõÝ»Ý³É ³½·»ñáõ ÁÝï³ÝÇù¿Ý Ý»ñë£
´áÉáñǹ ͳÝûà »Ý Ù»ñ Ñ»ï³åݹ³Í ËݹÇñÝ»ñÁ àõ³ßÇÝÏÃÁÝÇ »õ ²Ù»ñÇϳÛÇ ï³ñ³ÍùÇÝ£
Ü߳ݳϳÉÇó Û³é³ç¹ÇÙáõÃÇõÝ Ïª³ñӳݳ·ñ»Ýù ²ØÜÇ Ý³Ë³·³ÑÇÝ« øáÝÏñ¿ëÇÝ« ݳѳݷ³ÛÇÝ Çß˳ÝáõÃÇõÝÝ»ñáõÝ »õ ½³Ý·áõ³Í³ÛÇÝ Éñ³ïáõ ÙÇçáóÝ»ñáõÝ Ùûï ÂáõñùÇáÛ ÏáÕÙ¿ гÛÏ³Ï³Ý ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý áõñ³óÙ³Ý ù³Õ³ù³Ï³Ýáõû³Ý ¹¿Ù å³Ûù³ñ»Éáõ ѳٳñ£ ²Ûë Ýå³ï³ÏÁ Çñ³·áñͻɿ »ïù« åÇïÇ ³ÝóÝÇÝù Ð³Û ¸³ïÇ »ñÏñáñ¹ ѳݷñáõ³ÝÇÝ« íëï³Ñ ÁÉɳÉáõ ѳٳñ áñ Ù»ñ ³½·ÇÝ ¹¿Ù ϳï³ñáõ³Í ³Ûë á×ÇñÁ Çñ ѳïáõóáõÙÁ ëï³Ý³Û »õ Ù»ñ ³½·Á« ϳñ»ÉÇáõû³Ý ë³ÑÙ³ÝÝ»ñáõÝ Ù¿ç« Ñ³Ù³ËÙµáõÇ »õ ÙdzõáñáõÇ£
²ñ¹³ñáõÃÇõÝÁ Çñ µáÉáñ Ó»õ»ñáõÝ Ù¿ç« ½ÕçáõÙ« í»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙ« ѳïáõóáõÙÝ»ñ »õ ÑáÕ»ñáõ í»ñ³¹³ñÓ« ÙÇ³Ï ·ñ³õ³Ï³ÝÝ ¿« áñ Âáõñùdzݫ Çñ ٳѳó³Í ݳ˳·³Ñ ÂáõñÏáõà ú½³ÉÇ Ëûëù»ñáí åÇïÇ ã÷áñÓ¿ ³Ý·³Ù ÙÁ »õë ѳۻñáõÝ ëáñí»óÝ»É §1915 Ãáõ³Ï³ÝÇ ¹³ë»ñÁ¦£ ²õ»ÉÇ å³ñ½ Ó»õáí« Ð³Û³ëï³ÝÁ ãÇ Ïñݳñ ³å³Ñáí ÁÉɳɫ ÙÇÝã»õ ³ÛÝ ³ï»Ý áñ ³Ý ë³ÑٳݳÏÇó ¿ ·»ñ³-½³Ýó³å¿ë ½ÇÝáõ³Í »õ ½Õç³Éáõ å³ïñ³ëï ã»ÕáÕ« ÇÝãå¿ë ݳ»õ Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹Á ó»Õ³ëå³Ýáõû³Ý »ÝóñÏ³Í »ñÏñÇÝ£
Ø»Ýù ÏÁ å³ßïå³Ý»Ýù È»éݳÛÇÝ Ô³ñ³µ³ÕÇ ÇÝùÝáñáßÙ³Ý Çñ³õáõÝùÁ ³å³Ñáí ë³ÑÙ³ÝÝ»ñáõ Ù¿ç« ÙÇ»õÝáÛÝ Å³Ù³Ý³Ï Ñ³Ï³¹³ñÓ»Éáí γëåÇó Íáíáõ ù³ñÇõÕÇ ß³Ñ»ñ¿Ý Ù»ÏÝ³Í ×Ç·»ñáõÝ« áñáÝù ÏÁ ÷áñÓ»Ý ²ØÜÇ ù³Õ³ù³Ï³ÝáõÃÇõÝÁ ²ïñå¿Û׳ÝÇ Ç Ýå³ëï ûù»É£
Ø»Ýù ÏÁ ½ûñ³óÝ»Ýù г۳ëï³ÝÁ« ù³ñá½»Éáí ³×áÕ ³é»õïáõñÁ »õ Ý»ñ¹ñáõÙÝ»ñÁ« ѽûñ »õ ³ßËáÛÅ ïÝï»ëáõÃÇõÝ ÙÁ« ½áõñÏ Ï³ß³é³Ï»ñáõûݿ« ³ñï³ùÇÝ ûųݹ³ÏáõÃÇõÝ Ð³Û³ëï³ÝÇÝ« áõÕÕ³ÏÇ ûųݹ³Ïáõû³Ý ß³ñáõݳÏáõÃÇõÝ È»éݳÛÇÝ Ô³ñ³µ³ÕÇÝ »õ »ñÏÏáÕÙ³ÝÇ Ñ³Ù³Ó³Ûݳ·ñ»ñ« áñáÝù ÏÁ Ýå³ï³Ï³¹ñ»Ý ½³ñ·³óÝ»É ²ØÜÇ »õ г۳ëï³ÝÇ ïÝï»ë³Ï³Ý ·áñͳÏóáõÃÇõÝÁ£
Ø»Ýù ÏÁ å³Ûù³ñÇÝù ³åûñ¿Ý »õ ³Ýµ³ñáÛ Ãñù³Ï³Ý »õ ³½»ñÇ³Ï³Ý ßñç³÷³ÏáõÙÝ»ñáõÝ ¹¿Ù« ÇÝãå¿ë ݳ»õ ³ÝáÝó ×Ç·»ñáõÝ« áñáÝù ÏÁ ÙÇïÇÝ Ð³Û³ëï³ÝÁ Ù»Ïáõë³óÝ»É Î³ëå»³Ý áõųÝÇõÃÇ µÝ³·³õ³éÇ Ýå³ëïÝ»ñ¿Ý£
ì»ñáÛÇß»³É Çõñ³ù³ÝãÇõñ ËݹÇñÇ ßáõñç« Ù»Ýù ÏÁ ѳݹÇåÇÝù ѽûñ ÝÇõÃ³Ï³Ý Ï³ñ»ÉÇáõÃÇõÝÝ»ñáí ûÅïáõ³Í Áݹ¹ÇÙáõû³Ý£ Ø»ñ ¹¿Ù ÏÁ ï»ëÝ»Ýù ѳٳËÙµáõ³Í ³Ù»ñÇÏ»³Ý ù³Õ³ù³Ï³Ý ѳٳϳñ·Ç ³Ù¿Ý¿Ý ³½¹»óÇÏ ËÙµ³ÏÝ»ñÁ£
²Ûë ͳÝñ ×ÝßáõÙÇÝ ï³Ï« ÷áñÓáõÃÇõÝÁ ÙÇßï Ï³Û Û³ÝÓÝáõ»Éáõ« ï»ÕÇ ï³Éáõ »õ ³õ»ÉÇ ·¿ßÁ« ×ÝßáõÙÇÝ ï³Ï Ïù»Éáõ »õ Ù»ñ Ç￳ÉÝ»ñ¿Ý ½Çç»Éáõ »õ »ñ»õáõóå¿ë Ùûï³Ï³Û ߳ѻñÁ ÷á˳ݳϻÉáõ Ù»ñ Ñ»é³Ï³Û µ³ñûñáõû³Ý »õ ·áÛ³ï»õٳݣ ²ëáÝù ëË³É ÁÝïñáõÃÇõÝÝ»ñ »Ý« »ñµ Ϫ³éÝãáõÇÝ Ð³ÛÏ³Ï³Ý ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý« È»éݳÛÇÝ Ô³ñ³µ³ÕÇÝ Ï³Ù áñ»õ¿ ³ÛÉ Ï»Ýë³Ï³Ý ËݹÇñÇ« áñ ³Ûëûñ Ù»ñ ³½·Á ÏÁ ¹ÇÙ³·ñ³õ¿£
²Ûëï»Õ »ñµ ùÝݳñÏÙ³Ý ³é³ñÏ³Û åÇïÇ ¹³ñÓÝ»Ýù« ÿ ÇÝãå¿ë åÇïÇ ³é³çÝáñ¹»Ýù Ù»ñ ³½·Á ¹¿åÇ Ýáñ ųٳݳϳßñç³Ý« ÇÝãå¿ë åÇïÇ í³ñáõÇÝù ³ñ³·ûñ¿Ý ÷áËáõáÕ ³ß˳ñѳù³Õ³ù³Ï³Ý ·»ïÝÇ ëï»ÕÍ³Í Í³Ýñ ×ÝßáõÙÝ»ñáõÝ Ñ»ï« å¿ïù ¿ ÙÇßï ÛÇß»Ýù« áñ Ïáñáí« Ýϳñ³·Çñ »õ áÕݳ߳ñ ³Ûëûñ ³ÝÑñ³Å»ßï »Ý« ÇÝãå¿ë ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÇõÝ ¿ÇÝ ²õ³ñ³ÛñÇ« î¿ñ ¼ûñÇ ³Ý³å³ïÝ»ñáõÝ« ê³ñ¹³ñ³å³ïÇ ¹³ßï»ñáõÝ Ï³Ù ÞáõßÇÇ Å³Ûé»ñáõÝ Ù¿ç£
Ø»ñ å³ïÙáõû³Ý ·Çñù»ñ¿Ý« Ù»ñ Ù»Í Ñ³Ûñ»ñáõ å³ïÙáõÃÇõÝÝ»ñ¿Ý »õ ÝáÛÝÇëÏ Ù»ñ Ï»³Ýù»ñáõÝ ÁÝóóùÇÝ« Ù»Ýù ï»ë³Ýù ÑëÏ³Û³Ï³Ý ÷á÷áËáõÃÇõÝÝ»ñ Ù»ñ ³½·Ç ¹ÇÙ³·ñ³õ³Í Ù³ñï³Ññ³õ¿ñÝ»ñáõÝ Ù¿ç£ ØÇ³Ï Ï³ÛáõÝ ³ñÅ¿ùÁ áñ Ùݳó« г۳ëï³ÝÇ ·áÛ³ï»õÙ³Ý ·ÇÝÝ ¿« Ñ³Û ³ÝѳïÝ»ñáõ ͳé³ÛáõÃÇõÝÁ »õ ½áÑáÕáõÃÇõÝÁ Çñ»ÝóÙ¿ ³õ»ÉÇ Ï³ñ»õáñ ¹³ïÇ ÙÁ Ç ËݹÇñ£
Ú³é³çÇÏ³Û ³ÙÇëÝ»ñáõÝ »õ ï³ñÇÝ»ñáõÝ« å¿ïù ¿ ѳõ³ï³ñÇÙ ÙݳÝù ³Ûë ëϽµáõÝùÇÝ »õ å³Ñ»Ýù Ù»ñ ѳõ³ïùÁ ѳݹ¿å Ù»ñ ³½·³ÛÇÝ ³ñÅ¿ùÝ»ñáõÝ£
ä¿ïù ¿ ÙݳÝù ÇÝùݳíëï³Ñ Ù»ñ ÅáÕáíñ¹³ÛÇÝ Ë³ñÇëËÇ ÏáñáíÇÝ« áõÅÇÝ« Ù»ñ Ýáñ ë»ñáõÝ¹Ç Õ»Ï³í³ñáõû³Ý ÇÙ³ëïáõû³Ý« Ù»ñ ¹ÇñùáñáßáõÙÝ»ñáõ µ³ñá۳ϳÝáõû³Ý »õ Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹Ç ÝáõÇñáõ³Íáõû³Ýª Ù»ñ ³½·³ÛÇÝ ¹³ïÇÝ£
àñ »ñÏñÇ Ù¿ç ³É ³åñÇÝù« å¿ïù ¿ ³Ýѳï³å¿ë »õ áõÕÕ³ÏÇûñ¿Ý Ù³ëݳÏÇó ÁÉɳÝù« ù³Õ³ù³Ï³Ý »õ ѳÝñ³ÛÇÝ ·áñÍÁÝóóÝ»ñáõÝ« áñáÝù ÏñÝ³Ý Û³é³ç˳ճóù ³ñӳݳ·ñ»É Ð³Û ¸³ïÇÝ Ñ³Ù³ñ£ ä¿ïù ¿ ÏÇñùáí« áõųϳÝáõû³Ùµ »õ ˻ɳÙïáõû³Ùµ ³é³ç ÙÕ»Ýù Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹Ç ¹³õ³Ý³Í ·³Õ³÷³ñÝ»ñÁ£ ä¿ïù ¿« ÙdzëÇÝ ³Ûëûñ Ñáë »õ ³Ûë ¹³ÑÉÇ×¿Ý Ù»ÏÝ»É¿Ý »ñϳñ Å³Ù³Ý³Ï Û»ïáÛ« ³ß˳ïÇÝù Ñå³ñïûñ¿Ý Ïñ»É Ù»ñ ë»ñáõݹÇÝ å³ï³ë˳ݳïáõáõû³Ý µ»éÁ « áñå¿ë½Ç Û³çáÕÇÝù Çñ³Ï³Ý³óÝ»É Ù»½Ç »õ Û³çáñ¹áÕ ë»ñáõݹݻñáõÝ Ñ³Ù³ñ ²½³ï« ²ÝÏ³Ë »õ Ødzó»³É г۳ëï³ÝÇ ËáëïáõÙÁ£
ÞÝáñѳϳÉáõÃÇõÝ«
ø¾Ü ʲâÆκ²Ü
²ï»Ý³å»ï
²ñ»õ»É»³Ý سë³ãáõë¿óÇ ÐÚ¸ Ð³Û ¸³ïÇ Û³ÝÓݳËáõÙµÁ í»ñç»ñë ÑÇõñ³ëÇñáõÃÇõÝ ÙÁ ϳ½Ù³Ï»ñå»ó Ç å³ïÇõ ܳѳݷ³ÛÇÝ Ü»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñáõ î³Ý ³Ý¹³Ù è¿ãÁÉ ¶³µñÇ¿É»³ÝÇ£ ÐÇõñ³ëÇñáõÃÇõÝÁ ï»ÕÇ áõÝ»ó³õ سÛÇë 19, 2002-ÇÝ ï¿ñ »õ ïÇÏÇÝ ä»ïñáë î¿ñ ì³ñ¹³Ý»³ÝÇ µÝ³Ï³ñ³ÝÇÝ Ù¿ç, ä»ÉÙáÝã
ºñ»ÏáÛÃÁ ³éÇà ÙÁ »Õ³õ Ý»ñϳݻñáõÝ Ý»ñϳ۳óáõóÇã ¶³µñÇ¿É»³ÝÇ Ñ»ï ½ñáõó»Éáõ ï³ñµ»ñ ѳñó»ñáõ Ù³ëÇÝ, ÇÝãå¿ëª ¸»ÙáÏñ³ïÝ»ñáõ ݳѳݷ³ÛÇÝ Û³é³çÇÏ³Û Ñ³Ù³·áõÙ³ñÁ, Ý³Ñ³Ý·Ç Ï³é³í³ñÇãÇ ÁÝïñ³ñß³õÁ, ѳÛáõû³Ý Ù³ëݳÏóáõÃÇõÝÁ Ý³Ñ³Ý·Ç Ï³é³í³ñ³Ï³Ý ûÕ³ÏÝ»ñáõÝ Ù¿ç »õ³ÛÉÝ£
§Ü»ñϳ۳óáõóÇã ¶³µñÇ¿É»³Ý »ñϳñ ³ï»Ý¿ Ç í»ñ »Õ³Í ¿ سë³ãáõë¿óÇ Ñ³ÛáõÃÇõÝÁ ߳ѳ·ñ·éáÕ Ñ³ñó»ñáõ å³ßïå³Ý,- Áë³õ ²ñ»õ»É»³Ý Ù³ë³ãáõë¿óÇ Ð³Û ¸³ïÇ Û³ÝÓݳËáõÙµÇ Ý»ñϳ۳óáõóÇã Æí³Ý ²ñïѳÉ×»³Ý£ §Ü»ñϳ۳óáõóÇã ¶³µñÇ¿É»³Ý Ñ»ï³åݹ³Í ¿ Ñ³Û Ñ³Ù³ÛÝùÇÝ Ñ³Ù³ñ ß³ï ϳñ»õáñ ËݹÇñÝ»ñ, Ý»ñ³é»³Éª гÛáó ò»Õ³ëå³ÝáõÃÇõÝÁ ÛÇß³ï³Ï»Éáõ áõÕÕáõû³Ùµ ï³ñáõ³Í ³ß˳ï³ÝùÇÝ Õ»Ï³í³ñáõÙÁ, ÏñÃ³Ï³Ý Íñ³·ñÇÝ Ù¿ç гÛáó ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý ¹³ë³õ³Ý¹áõÙÁ£ ²Ý ß³ï ÙûïÇÏ Û³ñ³µ»ñáõÃÇõÝÝ»ñ ѳëï³ï³Í ¿ Ð³Û ¸³ïÇ Û³ÝÓݳËáõÙµÇÝ Ñ»ï, »õ Ù»Ýù ïñ³Ù³¹Çñ »Ýù ³Ûë ë»ñï ѳٳ·áñͳÏóáõÃÇõÝÁ ß³ñáõݳϻÉáõ¦,- ³õ»Éóáõó ²ñïѳÉ×»³Ý£
Ü»ñϳ۳óáõóÇã è¿ÛãÁÉ ¶³µñÇ¿É»³Ý Ëûëù áõÕÕ»Éáí Ý»ñϳݻñáõÝ, ³Ý¹ñ³¹³ñÓ³õ ï»Õ³Ï³Ý »õ ݳѳݷ³ÛÇÝ Ï³ñ»õáñáõÃÇõÝ áõÝ»óáÕ Ñ³ñó»ñáõ, Ý»ñ³é»³É гÛáó ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý ¹³ë³õ³Ý¹áõÙÁ Ý³Ñ³Ý·Ç ¹åñáóÝ»ñ¿Ý Ý»ñë »õ Ý³Ñ³Ý·Ç ÁÝïñ³Ï³Ý ï³ñͳùÝ»ñáõ í»ñ³¹³ë³õáñáõÙÁ£
è¿ÛãÁÉ ¶³µñÇ¿É»³Ý ܳѳݷ³ÛÇÝ Ü»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñáõ î³Ý Ù¿ç ³Ý¹³Ù ¿ ²éáÕç³å³Ñáõû³Ý, гÝñ³ÛÇÝ Í³é³Ûáõû³Ý »õ ºÏ³Ùï³Ñ³ñÏ»ñáõ Û³ÝÓݳÅáÕáíÝ»ñáõÝ£ ²Ý ³Ù¿Ý ï³ñÇ ÏÁ ջϳí³ñ¿ ܳѳݷ³ÛÇÝ î³Ý Ù¿ç гÛáó ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý ÛÇß³ï³ÏÙ³Ý Ñ³Ý¹Çëáõû³Ý ϳ½Ù³Ï»ñåáõÙÁ£
úÞ²Î²Ü ²ðø. âàÈàÚº²ÜÆ Òºèܲ¸ðàôº²Ü 35-²Øº²Î
ÜÆô ºàðø - ²ñ»õ»É»³Ý ²Ù»ñÇϳÛÇ ÎÇÉÇÏáÛ Â»Ù Ç²½·³ÛÇÝ ²é³çÝáñ¹³ñ³ÝÁ Û³Ûï³ñ³ñ»ó, áñ Çñ Ñá·»õáñ ÑáíÇõ úß³Ï³Ý êñµ³½³Ý âáÉáÛ»³ÝÇ Ó»éݳ¹ñáõû³Ý 35³Ù»³ÏÁ åÇïÇ Ýß¿ ²é³çÝáñ¹³ñ³ÝÇÝ Ñ³Ù³ñ ³ÝÓ»éÝÙË»ÉÇ Û³ïáõÏ ýáÝïÇ ÙÁ ÑÇÙݳ¹ñáõû³Ùµ£
35³Ù»³ÏÇ Û³ÝÓݳËáõÙµÇ ³ï»Ý³å»ï Ö³· سñïáÛ»³ÝÇ Ñ³Ù³Ó³ÛÝ, ²é³çÝáñ¹ êñµ³½³ÝÇ Ó»éݳ¹ñáõû³Ý ï³ñ»¹³ñÓÇ ÝßÙ³Ý ×³ßÏ»ñáÛà åÇïÇ ãϳ½Ù³Ï»ñåáõÇ ·³ÕáõÃÇ Ï³ñ»ÉÇáõÃÇõÝÝ»ñÁ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ Û³ïϳóÝ»Éáõ ѳٳñ ËݹñáÛ ³é³ñÏ³Û ýáÝïÇ ëï»ÕÍٳݣ §Ø»ñ Ùï³Ñá·áõÃÇõÝÝ»ñÁ ͳËë»ñÁ ËݳۻÉáõ ·³Õ³÷³ñ¿Ý ³õ»ÉÇ ³Ý¹ÇÝ Ïþ»ñóݦ,- µ³ó³ïñ»ó Ö³· سñïáÛ»³Ý. §Ù»ñ Ýå³ï³ÏÁ ³ÙµáÕç ·³ÕáõÃÁ ³Ûë ýáÝïÇÝ ßáõñç ѳٳËÙµ»ÉÝ ¿, áñå¿ë½Ç Û³é³çÇÏ³Û ë»ñáõݹݻñÁ ϳñ»Ý³Ý û·ïáõÇÉ ³ÝÏ¿¦,- ³õ»Éóáõó سñïáÛ»³Ý£
²ÙµáÕç ²ñ»õ»É»³Ý ²Ù»ñÇϳÛÇ ï³ñ³ÍùÇÝ ¹ñ³Ù³Ñ³õ³ùÇ Ó»éݳñÏÝ»ñáõ ß³ñù ÙÁ Íñ³·ñáõ³Í ¿£ Üå³ï³ÏÁ ³Ûë ýáÝïÇÝ Ñ³Ù³ñ Ù¿Ï ÙÇÉÇáÝ ïáɳñ ·áÛ³óÝ»ÉÝ ¿£ ¸ñ³Ù³Ñ³õ³ùÇ Ó»éݳñÏÝ»ñÁ ï»ÕÇ åÇïÇ áõÝ»Ý³Ý ½³Ý³½³Ý ßñç³ÝÝ»ñáõ Ù¿ç µÝ³ÏáÕ ³Ïݳéáõ ѳÛñ»Ý³ÏÇóÝ»ñáõ µÝ³Ï³ñ³ÝÝ»ñáõÝ Ù¿ç£ üáÝïÁ åÇïÇ ÏáãáõÇ REACH (Religious Education Within the Armenian Church – гÛÏ³Ï³Ý ºÏ»Õ»óÇ¿Ý Ý»ñë ÏñûÝ³Ï³Ý ¹³ëïdzñ³ÏáõÃÇõÝ)£
¸ñ³Ù³Ñ³õ³ùÇ Ó»éݳñÏÝ»ñáõ ³é³çÇÝÁ ϳ۳ó³õ Þ³µ³Ã, سÛÇë 18, 2002ÇÝ ï¿ñ »õ ïÇÏÇÝ ïáùÃáñ سÛùÁÉ Ü³Éå³ÝﻳÝÇ µÝ³Ï³ñ³Ý¿Ý Ý»ñë, üÇɳï»Éýdz£ úß³Ï³Ý êñµ³½³Ý âáÉáÛ»³ÝÇ »õ ²½·³ÛÇÝ ì³ñãáõû³Ý ³Ý¹³ÙÝ»ñáõ ÏáÕùÇÝ Ó»éݳñÏÇÝ Ù³ëݳÏó»ó³Ý üÇɳï»ÉýdzۿÝ, ÜÇõ ºáñù¿Ý, àõëÃÁñ¿Ý, àõ³ßÇÝÏÃÁÝ¿Ý, ÞÇù³ÏáÛ¿Ý, ÇÝãå¿ë ݳ»õ ¶»ñÙ³ÝÇ³Û¿Ý áõ ²åáõ î³åÇ¿Ý Å³Ù³Ý³Í ÑÇõñ»ñ£ Æñ ËûëùÇÝ Ù¿ç úß³Ï³Ý êñµ³½³ÝÁ ³é³çÇÝ Ï³ñ·ÇÝ ëñï³·ÇÝ ßÝáñѳϳÉáõÃÇõÝ Û³ÛïÝ»ó ܳÉå³Ýï»³Ý ÁÝï³ÝÇùÇÝ, á°ã ÙdzÛÝ ³é³çÇÝ Ñ³õ³ùÁ Çñ»Ýó ï³Ý Ù¿ç ϳ½Ù³Ï»ñå»ÉáõÝ, ³ÛÉ ï³ñÇÝ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ²ñ»õ»É»³Ý ²Ù»ñÇϳÛÇ Ñ³Û ·³ÕáõÃÇ Ï»³Ýù¿Ý Ý»ñë ϳñ»õáñ ¹»ñ³Ï³ï³ñáõÃÇõÝ í»ñóáõó³Í ÁÉɳÉÝáõÝ Ñ³Ù³ñ£ ²é³çÝáñ¹ êñµ³½³ÝÁ Çñ »ñ³Ëï³·ÇïáõÃÇõÝÁ ³ñï³Û³Ûï»ó ݳ»õ Ùݳó»³É ÑÇõñ»ñáõ ûñÇݳϻÉÇ å³ïñ³ëï³Ï³Ùáõû³Ý ѳٳñ, ½³ÝáÝù Ýϳï»Éáí ËݹñáÛ ³é³ñÏ³Û Íñ³·ñÇ Çñ³·áñÍÙ³Ý ç³Ñ³ÏÇñÝ»ñÁ£
²é³çÝáñ¹³ñ³ÝÇ ¼³ñ·³óÙ³Ý ¶ñ³ë»Ý»³ÏÇ å³ï³ë˳ݳïáõ êáݳ гٳɻ³ÝÇ Ñ³Ù³Ó³ÛÝ, Ó»éݳñÏÁ Û³çáÕáõÃÇõÝ ÙÁ ϳñ»ÉÇ ¿ Ýϳï»É ÿ° ¹ñ³Ù³Ñ³õ³ùÇ Û³çáÕáõû³Ý ï»ë³Ï¿ï¿Ý »õ ÿ° áñå¿ë ûñÇݳϪ Û³é³çÇÏ³Û Ó»éݳñÏÝ»ñáõ ѳٳñ£
Æñ 35³Ù»³Û ͳé³Ûáõû³Ý ÁÝóóùÇÝ úß³Ï³Ý êñµ³½³ÝÁ ϳñ»õáñ Ý»ñ¹ñáõÙ áõÝ»ó³Í ¿ áñå¿ë »Ï»Õ»ó³Ï³Ý ³é³çÝáñ¹, Ñ»ÕÇݳÏ, ÏñÃ³Ï³Ý Ùß³Ï, óñ·Ù³ÝÇã »õ ËÙµ³·Çñ£ Æñ Çñ³·áñÍáõÙÝ»ñáõ ß³ñùÇÝ »Ý ѳÛÏ³Ï³Ý ß³ñ³Ï³ÝÝ»ñáõ ÑÇÝ· ѳïáñÝáó ѳõ³ù³ÍáÛ ÙÁ ÇÝãå¿ë ݳ»õ Üáñ Îï³Ï³ñ³ÝÇ ·ñ³µ³ñ¿Ý ²ñ»õÙï³Ñ³Û»ñ¿ÝÇ Ã³ñ·Ù³ÝáõÃÇõÝÁ£ ²Ý ³õ»ÉÇ ù³Ý 15 ï³ñÇ Í³é³Û³Í ¿ ²ñ³µ³Ï³Ý ÌáóÇ Ñ³Û Ñ³Ù³ÛÝùÇÝ Ý³Ë áñå¿ë ²é³çÝáñ¹³Ï³Ý öá˳Ýáñ¹, ³å³ áñå¿ë ²é³çÝáñ¹£
§Æñ ɳÛݳÍÇñ ÏñÃáõû³Ùµ, ³Ýѳï³Ï³Ý Ù³ùñ³ÏñûÝáõû³Ùµ áõ ³ñÑ»ëï³í³ñÅ Ùûï»óáõÙÝ»ñáí, úß³Ï³Ý êñµ³½³ÝÁ ϳñ»õáñ Ýå³ëï µ»ñ³Í ¿ Ð³Û ²é³ù»É³Ï³Ý ºÏ»Õ»óõáÛ Ï»ÝëáõݳÏáõû³Ý áõ Û³ñ³×áõÝ ³×ÇÝ£ 1998¿Ý Ç í»ñ ²ñ»õ»É»³Ý ²Ù»ñÇϳÛÇ Â»ÙÇ ²é³çÝáñ¹áõû³Ý ëï³ÝÓÝáõÙ¿Ý »ïù Â»Ù¿Ý Ý»ñë ß»ßïáõ»ó³õ ÿ° ѳٳÛÝù³ÛÇÝ »õ ÿ° »Ï»Õ»ó³Ï³Ý Ï»³Ýù¿Ý Ý»ñë ɳõ³·áÛÝÇÝ Ó·ïáõÙÁ, ÇÝãå¿ë ݳ»õ ÑÇÙÝ³Ï³Ý Íñ³·ÇñÝ»ñáõ ³ñ¹Ç³Ï³Ý Ùûï»óáõÙÁ¦,- Û³ÛïÝ»ó سñïáÛ»³Ý£ úß³Ï³Ý êñµ³½³ÝÁ ·áñÍûÝ ¹»ñ í»ñóáõó³Í ¿ ݳ»õ ØÇçÇÝ ²ñ»õ»É»ùÇ ºÏ»Õ»óÇÝ»ñáõ ÊáñÑáõñ¹¿Ý Ý»ñë »õ Ùûï¿Ý Ù³ëݳÏÇó ¹³ñÓ³õ øñÇëïáÝ¿áõû³Ý ÁݹáõÝÙ³Ý 1700³Ù»³ÏÇ Ó»éݳñÏÝ»ñáõ Íñ³·ñÙ³Ý »õ ϳ½Ù³Ï»ñåÙ³Ý ³ß˳ï³ÝùÝ»ñáõÝ£
²é³çÝáñ¹ êñµ³½³ÝÇ 35³Ù»³ÏÇÝ ³éÇÃáí ÑÇÙݳ¹ñáõ³Í ýáÝïÇ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñáõÝ Ñ³Ù³ñ ϳ½Ùáõ³Í Û³ÝÓݳËáõÙµÇÝ Ù³ë ÏÁ ϳ½Ù»Ý Ødzó»³É ܳѳݷݻñ¿Ý »õ ØÇçÇÝ ²ñ»õ»É»ù¿Ý ³ÝÓݳõáñáõÃÇõÝÝ»ñ, ÝϳïÇ áõݻݳÉáí úß³Ï³Ý êñµ³½³ÝÇ »ñϳñ³Ù»³Û ͳé³ÛáõÃÇõÝÁ ³Û¹ ßñç³Ý»ñ¿Ý Ý»ñë£
§ºñµ ³ÝóÝáÕ 35 ï³ñÇÝ»ñáõÝ ÏÁ ݳÛÇÙ Ïþ³Ý¹ñ³¹³éݳÙ, áñ Ù»ñ Ù»Í ³½·ÇÝ áõ »Ï»Õ»óõáÛ Í³é³Û»Éáõ å³ï»ÑáõÃÇõÝÁ ûñÑÝáõÃÇõÝ ÙÁÝ ¿ñ ÇÝÍÇ Ñ³Ù³ñ£ ²Ûëûñ ³Û¹ ½·³óáõÙÁ ³õ»ÉÇ »õë ÏÁ Ù»ÍÝ³Û Ù¿çë »ñµ ³Ï³Ý³ï»ë ÏÁ ¹³éݳ٠ÇÙ ³½·³ÏÇóÝ»ñáõë ÝáõÇñ³µ»ñÙ³Ý å³ïñ³ëï³Ï³Ùáõû³Ý¦,- Û³ÛïÝ»ó úß³Ï³Ý êñµ³½³Ý£
(²ñÙ¿Ý îûÝáÛ»³ÝÇ Úû¹áõ³ÍÇ Î³å³Ïóáõû³Ùµ)
§²ëå³ñ¿½¦Ç Þ³µ³Ã 19 ÚáõÝáõ³ñ 2002 ѳٳñÇ Ù¿ç, §¸¿Ùù»ñ »õ ¹¿åù»ñ Ð³Û ²½³ï³·ñ³Ï³Ý ä³Ûù³ñ¿Ý¦ Ëáñ³·ñÇÝ ï³Ï, ѳٳ¹ñáõû³Ùµ ²ñÙ¿Ý îûÝáÛ»³ÝÇ, ïå³·ñáõ³Í ¿ñ ÙÇ Ûû¹áõ³Í, ÝáõÇñáõ³Í Ñ³Û ·³Õ³÷³ñ³Ï³Ý »õ ³½³ï³·ñ³Ï³Ý å³Ûù³ñÇ ÝáõÇñ³Ï³Ý ¹¿Ùù»ñÇóª º÷ñ»ÙÇÝ:
Ø»ñ Ù³ÙáõÉáõÙ Û³×³Ë »Ýù ѳݹÇåáõÙ, îûÝáÛ»³ÝÇ Ñ³Ù³¹ñáõû³Ùµ ÝÙ³ÝûñÇÝ³Ï Ûû¹áõ³ÍÝ»ñÇ, áñáÝù ³ÝϳëÏ³Í û·ï³ß³ï Ûû¹áõͳݻñ »Ý, »õ ³éÇà »Ý ÁÝͳÛáõÙ í»ñÛÇß»óÝ»Éáõ »õ óñÙ³óÝ»Éáõ ÛÇß³ï³ÏÁ Ù»ñ ³Ýó»³ÉÇ ÝáõÇñ»³ÉÝ»ñÇ, áñáÝóÇó ß³ï»ñÁ ï³ñ³µ³Ëï³µ³ñ ųٳݳÏÇ Ã³õ³ÉÙ³Ý Ñ»ï Ùáé³óáõû³Ý »Ý Ù³ïÝáõ»É:
º÷ñ»ÙÇÝ ÝáõÇñáõ³Í Ûû¹áõ³ÍáõÙ, áñáß Ã»ñáõÃÇõÝÝ»ñ »õ å³ïÙ³Ï³Ý ÃÇõñ ï»Õ»ÏáõÃÇõÝÝ»ñ Ýϳï»óÇÝù, áñáÝó Ù³ëÇÝ Ïÿáõ½¿ÇÝù ³Ý¹ñ³¹³éݳÉ:
äñÝ. îûÝáÛ»³ÝÁ Çñ Ûû¹áõ³ÍÇ Ù¿ç ÝßáõÙ ¿ª §º÷ñ»ÙÁ 1908ÇÝ ÏÁ ѳëÝÇ ¶ÇɳÝÇ ßñç³ÝÁ »õ ½ÇÝáõáñ³Ï³Ý ÷áùñ ËáõÙµáí ÙÁ Ïÿ³Ñ³µ»Ï¿ å³ñëÇó ß³ÑÇÝ ÏáÕÙݳÏÇó ݳѳݷ³å»ïÁ, ÏÁ Û³é³ç³Ý³Û ¹¿åÇ Ô³½áõÇÝ »õ 1909ÇÝ ÏÁ ·ñ³õ¿ Æñ³ÝÇ Ù³Ûñ³ù³Õ³ù »Ññ³ÝÁ¦:
²ÝϳëÏ³Í º÷ñ»ÙÝ áõ Çñ Ñ»ï »Õ³Í Ñ³Û Ù³ñïÇÏÝ»ñÁ Çñ»Ýó ù³çáõû³Ùµ, Ù³ñï³Ï³Ý ÷áñÓ³éáõû³Ùµ »õ ÑÙïáõû³Ùµ Ù»Í ¹»ñ »Ý áõÝ»ó»É, »Ññ³ÝÇ ·ñ³õÙ³Ý Ù¿ç, µ³Ûó í»ñÁ ïñáõ³Í µ³ó³ïñáõÃÇõÝÁ, áñï»Õ ³ëõáõÙ ¿ª §º÷ñ»ÙÁ ÷áùñ ËáõÙµáí ·ñ³õáõÙ ¿ »Ññ³ÝÁ¦ Áëï µ³½Ù³ÃÇõ å³ïÙ³Ï³Ý ïáõ»³ÉÝ»ñÇ, ãÇ Ñ³Ù³å³ï³ë˳ÝáõÙ Çñ³Ï³Ýáõû³Ý: »Ññ³ÝÇ ·ñ³õáõÙÁ Ñ»ï»õ»³É Ï»ñåáí ¿ ϳï³ñáõ»É: (î»ëݻɪ ². ²Ùáõñ»³Ý Ð.Ú.¸³ßݳÏóáõÃÇõÝ º÷ñ»Ù ä³ñëÏ³Ï³Ý ê³Ñٳݳ¹ñáõÃÇõÝ, ². гïáñ, ¿ç 86-87 (ù³Õáõ³Í í³õ»ñ³Ï³Ý íϳ۳ÃáõÕûñ¿)): ÜáÛÝå¿ë ï»ëݻɪ ä³ïÙáõÃÇõÝ ä³ñëÏ³Ï³Ý ê³Ñٳݳ¹ñáõû³Ýª ²ÑÙ³¹ ø³ëñ³õÇ »õ Úáíë¿÷ ÚáíѳÝÝÇ뻳ÝÇ Ûáõß»ñÇ ¿ç 243Á (²åáÉáÝ ºñ»õ³Ý 1995) »õ ųٳݳÏÇÝ Ù³ÙáõÉáõÙ ÉáÛë ï»ë³Í µ³½Ù³ÃÇõ áõñÇß íϳÛáõÃÇõÝÝ»ñÁ:
§º÷ñ»Ù ÏÁ å³ïñ³ëïáõÇ ³ñß³õ»É »Ññ³ÝÇ íñ³Û: ²Û¹ ûñ»ñáõÝ û·Ýáõû³Ý ÏÁ ѳëÝÇ ¶ÇɳÝÇ »õ Ùdzå»ï³Ï³Ý ä³ëñϳëï³ÝÇ ³Ù»Ý³Ëáßáñ ϳÉáõ³Í³ï¿ñ»ñ¿Ý Ù¿ÏÁª ³ï»ÝÇ Ý³Ë³ñ³ñ³å»ï ê»÷³Ñ¹³ñÁ: ²õ»ÉÇ áõŻճó³Í µ³Ý³Ïáíª º÷ñ»Ù ßï³å»ó ¹¿åÇ Â»Ññ³Ý: ØÇõë ÏáÕÙ¿Ý ³É Æëý³Ñ³ÝÇ µ³Ëïdzñ ó»ÕÁ, Çñ ó»Õ³å»ï »õ Ý»ñùÇÝ ·áñÍ»ñáõ ݳ˳ñ³ñ ê³ñ¹³ñ ²ë³¹Ç ³é³çÝáñ¹áõû³Ùµ, ÝáÛÝå¿ë Ïÿ³ñß³õ¿ñ ¹¿åÇ Â»Ññ³Ý: ²Û¹ »ñÏáõ µ³Ý³ÏÝ»ñÁ Û³ñ³µ»ñáõû³Ý Ù¿ç ÏÁ ¹Ý¿ ¸³ßݳÏó³Ï³Ý Ê»ãáÝ: 1909 ÚáõÉÇë 3ÇÝ Ù³Ûñ³ù³Õ³ùÁ ³ÝÓݳïáõñ »Õ³õ¦:
Ú.ÚáíѳÝÝÇ뻳ÝÁ ·ñáõÙ ¿.-
§Â»Ññ³Ý ³ñß³õ³ËÙµÇÝ Ù³ë »Ý Ï³½ÙáõÙ º÷ñ»ÙÁ 50 Ñ³Û Ï³Ù³õáñ ØáÝóë¿ñ ¸áíÉ¿Ý 100 Ñá·Ç, ê³ñ¹³ñ ØáõÑÇݪ 90 Ñá·Ç, ÙÇ ËáõÙµ íñ³óÇÝ»ñ Ùdzó³Í ¿ÇÝ ³Û¹ í»ñçÇÝÝ»ñÇ Ù¿ÏÝ áõ Ù¿ÏÇݦ:
êñ³Ýó Ù¿ç ¿ ÉÇÝáõ٠ݳ»õ úñçáÝÇ·ÇÓ¿Ý, áñ µáÉß»õÇÏ»³Ý Û»Õ³ßñçáõÙÇó Û»ïáÛ Ý߳ݳÏáõ»ó ÎáíϳëÇ ÷á˳ñù³Û: ²ñß³õ³ËÙµÇ Ññ³Ù³Ý³ï³ñ ¿ Ý߳ݳÏõáõÙ ê÷³Ñ¹³ñÁ, µ³Ûó ³ñß³õ³ÝùÇ ÁÝóóùáõÙ Çñ³Ï³Ý Ññ³Ù³Ý³ï³ñ ¿ ¹³éÝáõÙ º÷ñ»ÙÁ¦:
ÆÝãå¿ë Ýß»óÇÝù, ³ÝϳëÏ³Í º÷ñ»ÙÇ Õ»Ï³í³ñáõÃÇõÝÝ áõ Ð³Û Ù³ñïÇÏÝ»ñÇ Ù³ëݳÏóáõÃÇõÝÁ Ù»Í ¹»ñ ¿ áõÝ»ó»É »Ññ³ÝÇ ·ñ³õÙ³Ý Ù¿ç, µ³Ûó ÇÝãå¿ë ï»ëÝáõÙ »Ýù »Ññ³ÝÇ ·ñ³õáõÙÁ, ÙÇ ÷áùñ ËÙµáí ãÇ Ï³ï³ñáõ»É:
º÷ñ»ÙÇ Ý³Ñ³ï³Ïáõû³Ý å³ñ³·³Ý »õë ãÇ Ñ³Ù³å³ï³ë˳ÝáõÙ Çñ³Ï³Ýáõû³Ý:
äñÝ. îûÝáÛ»³ÝÁª ³Ûë ³éÝãáõû³Ùµ ·ñáõÙ ¿ª §ºñµ Çñ Ññ³Ù³Ý³ï³ñ³Ï³Ý íñ³ÝÇÝ Ù¿ç ÏÁ ѳݷëï³Ý³ñ, ¹³ñ³Ý³Ï³É ·Ý¹³Ï ÙÁ Ïáõ ·³Û í»ñç ï³Éáõ ³Ýáñ Ï»³ÝùÇݦ:
ì»ñáÛÇß»³É µ³ó³ïñáõÃÇõÝÁ ëË³É ¿. º÷ñ»ÙÁ ݳѳï³Ïáõ»É ¿ Ù³ñïÇ ÁÝóóùáõÙ Çñ íÇñ³õáñ ÁÝÏ»ñáç û·Ý»Éáõ å³ï׳éáí »õ áã ÿ íñ³ÝÇ Ù¿ç ѳݷëï³Ý³Éáõ ųٳݳÏ:
êïáñ»õ ÷á˳ÝóáõÙ »Ýù ². ²Ùáõñ»³ÝÇ ·ñùáõÙ ïñáõ³Í Ýϳñ³·ñáõÃÇõÝÁ: (ÜáÛݳÝÙ³Ý ÛÇß³ï³ÏáõÙÝ»ñÇ Ï³ñ»ÉÇ ¿ ѳݹÇå»É ݳ»õ ųٳݳÏÇ Éñ³·ñ»ñáõÙ, Ûáõß³·ñáõÃÇõÝÝ»ñáõÙ »õ å³ïÙ³Ï³Ý ³ß˳ïáõÃÇõÝÝ»ñáõÙ):
§º÷ñ»ÙÁ »Ï³õ å³ñëåÇ Ùûï, ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï »ñµ ³ÙñáóÁ ³ÝÓݳïáõñ ¿ñ »Õ»É, Ùݳó»É ¿ñ ÙdzÛÝ ³ÙñáóÇ ÙÇ³Ï ³ßï³ñ³ÏÁ, áõñ ²µ¹áõɵ³ÕÇÝ Ù¿Ï-»ñÏáõ ½ÇݳÏÇóÝ»ñÇ Ñ»ï §Â³ëÉÇÙ¦ ¿ñ ³Õ»ñëáõÙ. º÷ñ»ÙÁ Éë»Éáí ³ëÉÇÙÁ (³ÝÓݳïáõáõÃÇõÝÁ) å³ïáõÇñáõÙ ¿ Ïñ³ÏÁ ¹³¹ñ»óÝ»É. å³ïß·³ÙÇ ï³ÏÇó ¹áõñë ¿ ·³ÉÇë µÅÇßÏ ¼áÑñ³å ʳÝÁ (å³ñëÇÏ) »õ ÏñÏÝáõÙ ¿ º÷ñ»ÙÇ å³Ñ³ÝçÁ: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï ³ßï³ñ³ÏÇó Ë÷áõÙ »Ý µÅÇßÏÇÝ: º÷ñ»ÙÁ ßï³åáõÙ ¿ ¹¿åÇ å³ïß·³ÙÁ ï³Ý»É íÇñ³õáñ µÅÇßÏÇÝ »õ ÙÇ ·Ý¹³Ï »õë ³ßï³ñ³ÏÇó ¹ÇåãáõÙ ¿ º÷ñ»ÙÇ ³ç ÍÝûïÇÝ. Ù³ÑÁ í³ÛñÏ»³Ý³Ï³Ý ¿ñ: ²ÙñáóÁ áñÇ å³ñëåÇ ï³Ï ÁÝϳõ Æñ³ÝÇ ³éÇõÍÁ, ·ïÝõáõÙ ¿ гٳ¹³ÝÇó ÑÇõëÇë, 50 ùÇÉáÙ»Ãñ Ñ»é³õáñáõû³Ý íñ³Û¦:
ä³ñ½³å¿ë, í³ëÝ å³ïÙ³Ï³Ý ×ßÙ³ñïáõû³Ý, Ïÿáõ½¿ÇÝù ³Ý¹ñ³¹³éÝ³É Ý³»õ Ñ»ï»õ»³É ËݹñÇÝ:
º÷ñ»ÙÇ Ù³Ñáõ³Ý ÉáõñÁ ٻͳå¿ë óÝóáõÙ ¿ Ñ³Û »õ å³ñëÇÏ ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÇÝ, »õ å³ñëÇÏ áñáß ù³Õ³ù³Ï³Ý ·áñÍÇãÝ»ñ »õ å³ïÙ³µ³ÝÝ»ñ ÇÝãå¿ë ²ÑÙ³¹ ø³ëñ³õÇÝ, Ù»Í É»½áõ³µ³Ý »õ µ³é³ñ³Ý³·¿ï ²ÉÇ ²ùµ³ñ ¸¿ÑËá¹³Ý, ųٳݳϳÏÇó å³ïÙ³µ³ÝÝ»ñÇó ¾ëÙ³ÇÉ è³ÇÝÁ, Ù»Í ÑdzóÙáõÝùáí »Ý Ëûë»É º÷ñ»ÙÇ Ù³ëÇÝ:
гϳé³Ï ÙÇ ß³ñù ³ñ¹³ñ³¹³ï áõ ³Ý³ã³é å³ñëÇÏ å³ïÙ³µ³ÝÝ»ñÇ »õ Ùï³õáñ³Ï³ÝÝ»ñÇ Ùûï»óáõÙÝ»ñÇ, ï³ñ³µ³Ëï³µ³ñ, å»ï³Ï³Ýûñ¿Ý, Ç Ù³ëݳõáñÇ ö³ÑɳõÇ ¶»ñ¹³ëï³ÝÇ ïÇñ³å»ïáõû³Ý ßñç³ÝáõÙ, º÷ñ»ÙÇ ·áñÍÁ »õ ³ñÅ¿ùÁ, ÙÇßï å³Ñáõ»ó ßáõùÇ ï³Ï »õ Çñ ³ñ¹³ñ ï»ÕÁ ã·ï³õ å³ñëÏ³Ï³Ý å»ï³Ï³Ý ٳϳñ¹³ÏÇ å³ïÙáõû³Ý Ù¿ç:
º÷ñ»ÙÇ Ýϳïٳٵ, ö³ÑɳõÇ ·»ñ¹³ëï³ÝÇ ïÇñ³å»ïáõû³Ý ųٳݳÏ, å»ï³Ï³Ý Ù³ÙáõÉáõÙ »õ ϳ٠å»ï³Ï³Ý ѳϳÏßéÇÝ »ÝÃ³Ï³Û ½³Ý·áõ³Í³ÛÇÝ Éñ³ïáõáõû³Ý Ù¿ç, ·áõó¿ ÙdzÛÝ Ñ³½áõ³¹¿å å³ñ³·³Ý»ñáõÙ ¿ ÛÇßáõ»É º÷ñ»ÙÇ ³ÝáõÝÁ, áõñÇß Û»Õ³÷á˳ϳÝÝ»ñǪ ÇÝãå¿ë ê³Ãóñ ʳÝÇ »õ ϳ٠´³Õ¿ñ ʳÝÇ ÏáÕùÇÝ:
ä³ñëϳëï³ÝÇ ë³Ñٳݳ¹ñáõû³Ý ï³ñ»¹³ñÓÇ ïûݳϳï³ñáõÃÇõÝÝ»ñÇÝ, ջϳí³ñ Û»Õ³÷á˳ϳÝÝ»ñÇ ß³ñùáõÙ, ÙÇßï µ³ó³Ï³Û ¿ »Õ»É º÷ñ»ÙÇ å³ïÏ»ñÝ áõ ³Ýáõ³Ý ÛÇß³ï³ÏáõÙÁ:
ÜáÛÝÇëÏ å»ïáõû³Ý ÏáÕÙÇó áñå¿ë »ñ³Ëï³·Çï³Ï³Ý ï³ññ³Ï³Ý ³ñï³Û³ÛïáõÃÇõÝ, áã ÙÇ ÷áÕáó, åáÕáï³Û ϳ٠Ññ³å³ñ³Ï ã³Ýáõ³Ýáõ»ó º÷ñ»ÙÇ ³ÝáõÝáí:
лï»õ³µ³ñ åñÝ. îûÝáÛ»³ÝÇ ³ÛÝ Ñ³ëï³ïáõÙÁ áñª º÷ñ»Ù Ê³Ý ÙÇÝã»õ ³Ûëûñ ÏÁ ÛÇßáõÇ å³ñëϳëï³ÝÇ å³ïÙáõû³Ý Ù¿ç. ǵñ»õ ·É˳õáñ ³ÝÓݳõáñáõÃÇõÝ … ¹Åµ³Ëï³µ³ñ ãÇ Ñ³Ù³å³ï³ë˳ÝáõÙ Çñ³Ï³Ýáõû³Ý:
¶ðƶàð ². ¶ðƶàðº²Ü
äàêÂàÜÆ Ð.Ø.À.Ø.-Æ Ø²êܲÖÆôÔÀ äÆîÆ Ø²êܲÎòÆ ÀܸвÜàô𠴲ܲÎàôØÆÜ
سÛÇë 18-ÇÝ, àõ³ÃÁñóáõÝÇ Ð³Û Øß³ÏáõóÛÇÝ »õ ÎñÃ³Ï³Ý Î»¹ñáÝÇÝ Ù¿ç ï»ÕÇ áõÝ»ó³õ ÐØÀØ-Ç äáëÃáÝÇ Ù³ëݳ×ÇõÕÇ í³ñãáõû³Ý ϳ½Ù³Ï»ñå³Í »ñ»ÏáÛÃÁ£ Êñ³Ë׳Ýù-»ñ»ÏáÛà ³Ûë ѳݹÇëáõû³Ý Ýå³ï³ÏÝ ¿ñ ÝÇõÃ³Ï³Ý ÙÇçáóÝ»ñ ³å³Ñáí»É ³Ûë ï³ñÇ Ð³Û³ëï³ÝÇ Ù¿ç ϳ۳ݳÉÇù ѳٳÐØÀØ³Ï³Ý µ³Ý³ÏáõÙÇ Ù³ëݳÏóáõû³Ý ѳٳñ, áñáõÝ Ï³ñ»õáñáõÃÇõÝÁ Áݹ·Íáõ»ó³õ Ù³ëݳ×ÇõÕÇ í³ñãáõû³Ý ³ï»Ý³å»ï »Õµ. ²ñ³ ä³ñëáõÙ»³ÝÇ ËûëùÇÝ Ù¿ç£
Ò»éݳñÏÇÝ Ý»ñÏ³Û ¿ÇÝ ÐØÀØ-Ç Î»¹ñáÝ³Ï³Ý í³ñãáõû³Ý, ÐØÀØ-Ç Þñç³Ý³ÛÇÝ í³ñãáõû³Ý, ÐÚ¸ ²ñ»õ»É»³Ý ßñç³ÝÇ Î»¹ñáÝ³Ï³Ý ÎáÙÇï¿Ç »õ ùáÛñ ÙÇáõÃÇõÝÝ»ñáõ Ý»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñ£
гݹÇë³í³ñ سñë¿É ø³ñ»³Ý Ý»ñÏ³Û Ñ³Ûáñ¹ÇÝ»ñáõÝ µ³ó³ïñ»ó Ó»éݳñÏÇÝ Ýå³ï³ÏÁ »õ µ»Ù Ññ³õÇñ»ó ͳÝûà §²ñ»õ¦ Ýáõ³·³ËáõÙµÁ£ ػݳϳï³ñ ²ÝÇ ¼³ñϳñ»³ÝÇ ·É˳õáñáõû³Ùµ §²ñ»õ¦ ËáõÙµÁ Ù»Í Ë³Ý¹³í³éáõÃÇõÝ ëï»ÕÍ»ó Ý»ñϳݻñáõÝ Ùûï, áñáõÝ Û³õ»É»³É ÑÙ³Ûù Ïáõ ï³ÛÇÝ ï³ñ³½³õáñ ³ñÇ-³ñ»ÝáÛßÝ»ñáõ »ñÃÁ »õ ºé³·áÛÝ, ³Ù»ñÇÏ»³Ý »õ ÐØÀØ-Ç ¹ñûßÝ»ñáõ ͳͳÝáõÙÝ»ñÁ£
ºñ»ÏáÛÇ ÁÝóóùÇÝ í³ñãáõÃÇõÝÁ ϳï³ñ»ó µ³Å³Ï³µ³ßËáõÙ, 2001 Ãáõ³Ï³ÝÇ ·áñÍáõÝ¿áõû³Ý ÑÇÙ³Ý íñ³Û ϳï³ñáõ³Í ³ñÅ»õáñáõÙÝ»ñáí£ È³õ³·áÛÝ Ù³ñ½ÇÏÇ µ³Å³ÏÁ ïñáõ»ó³õ ØÏû ä»ïñá뻳ÝÇÝ, ɳõ³·áÛÝ Ãñ³ù-ýÇÉïǪ γñÇÝ¿ ²ß×»³ÝÇÝ, ïÇå³ñ ëϳáõïǪ ²ÝÇ ä³ñëáõÙ»³ÝÇÝ, ³Ù»Ý³ÝáõÇñáõ³Í Ù³ñ½ÇãǪ Ö³ß Â»õ»ù¿É»³ÝÇÝ, ïÇå³ñ ³Ý¹³ÙǪ Ȼݳ οå¿ÝÉ»³ÝÇÝ, ɳõ³·áÛÝ ËáõٵǪ å³ëù»ÃåáÉÇ Ïñïë»ñÝ»ñáõ ËáõÙµÁ, áñ ÏÁ µ³ÕÏ³Ý³Û Ñ»ï»õ»³É »Õµ³ÛñÝ»ñ¿. è³ýýÇ ¶áõÛáõÙ×»³Ý, Ö³· ²×áÛ»³Ý, Þ³Ýà ä³ïñÇ·»³Ý, î³ÝÇ ä»ïñá뻳Ý, ´Çõ½³Ý¹ âáõÉ×»³Ý, ¸³õÇà º³÷áõ×»³Ý, öûÉ ¶³ë³å»³Ý »õ ²Û· ÚáíѳÝݿ뻳ݣ
гݹÇëáõû³Ý ·É˳õáñ Ù³ëÁ ÁÝóó³õ Û»Õ³÷áË³Ï³Ý »ñ·»ñáõ Ù»Ïݳµ³Ý ¶³éÝÇÏ ê³ñ·Ç뻳ÝÇ Ï³ï³ñáõÙáí£ Æñ»Ý ͳÝûà á×áí, 껹û ä³Õï³ë³ñ»³ÝÇ Ýáõ³·³Ïóáõû³Ùµ, ¶³éÝÇÏ ê³ñ·Çë»³Ý Ù»Í Ë³Ý¹³í³éáõÃÇõÝ Û³é³ç³óáõó Ý»ñϳݻñáõÝ Ùûï, áñáÝù ·Çï³Ïó»Éáí ¹ñáõ³Í Ýå³ï³ÏÇ Ï³ñ»õáñáõû³Ý, ã½É³ó³Ý Çñ»Ýó ëñï³µáõË Ýáõ¿ñÝ»ñÁ£
Ð.ú.Ø.Æ §Ø²Úðºðàô úð¦àô²Ú îúܲβî²ðàôÂÆôÜ
ÜÇõ ºáñùÇ Ð³Û ú·Ýáõû³Ý ØÇáõû³Ý سÛñ Ù³ëݳ×ÇõÕÇ Ï³½Ù³Ï»ñåáõû³Ùµ, سÛÇë 17-ÇÝ ï»ÕÇ áõÝ»ó³õ §Ø³Ûñ»ñáõ úñ¦áõ³Ý ÝáõÇñáõ³Í ׳ßÏ»ñáÛÃ-ïûݳϳï³ñáõÃÇõÝ, áõñ »õ ٻͳñáõ»ó³õ Ù»ñ »ñ»ó ³Ý¹³ÙáõÑÇÝ»ñ¿Ý ÀÝÏÑ. ²ÏÝ¿ë ÜÇÏï¿É»³Ý áñå¿ë ïÇå³ñ Ð³Û Ø³Ûñ:
Ö³ßÁ å³ïñ³ëïáõ³Í ¿ñ Ð³Û Î»¹ñáÝÇ å³ï³ë˳ݳïáõ åñÝ. è³ýýÇ êí³×»³ÝÇ ÏáÕÙ¿ »õ ëå³ë³ñÏáõ»ó³õ ëñ³ÑÇÝ Ù¿ç Ù»ÕáõÝ»ñáõ å¿ë í³½íÁ½áÕ ÐúØ-áõÑÇÝ»ñáõ ÏáÕÙ¿: Ö³ßÇ ëå³ë³ñÏáõÃ»Ý¿Ý »ïù Ù³ëݳ×ÇõÕÇë ³ï»Ý³å»ïáõÑÇÝ ÀÝÏÑ. ²ñÙÇÝ¿ ØÇÝ³ë»³Ý áÕçáõÝ»ó Ý»ñϳݻñÁ áõ Çñ ϳñ× µ³óÙ³Ý Ëûëùáí ͳÝñ³ó³õ §Ø³Ûñ¦ µ³éÇ ë³ÑÙ³ÝáõÙÝ»ñáõÝ áõ ÏáãáõÙÇÝ íñ³Û, ³å³ Ññ³õÇñ»ó ÀÝÏÑ. êáÝ»³ ä½ïÇÏ»³Ý ÐúØ-Ç ËûëùÁ áõÕÕ»Éáõ Ý»ñϳݻñáõÝ: Æñ ËûëùÇÝ Ù¿ç ÁÝÏ»ñáõÑÇÝ Áݹ»Éáõ½»ó Ð³Û Ø³ÛñÝ áõ ÐûÙáõÑÇÝ, ½áõ·³Ñ»é ÙÁ ·Í»Éáí ³Û¹ »ñÏáõùÇÝ ÙÇç»õ »õ ï³Éáí ûñÇݳÏÝ»ñ Çñ ³ÝÓÝ³Ï³Ý Ï»³Ýù¿Ý: ÚÇß»ó Ù»ñ ÁÝÏ»ñáõÑÇÝ»ñ¿Ý Ù¿ÏáõÝ ËûëùÁ áñ Áë³Í ¿ñ ³Ýó»³ÉÇÝ §Ð³Û ÏÇÝÁ Çñ³õáõÝù ãáõÝÇ ÙdzÛÝ Ù³Ûñ ÁÉɳÉáõ, ÙdzÛÝ ÏÇÝ ÁÉɳÉáõ. . .å¿ïù ¿ ÝáõÇñáõÇÉ Ñ³õ³ù³Ï³Ý ³ß˳ï³ÝùǦ ³å³ ÁÝÏ»ñáõÑÇÝ ÷á˳Ýó»ó Ý»ñϳݻñáõÝ ÐúØ-Ç Ý»ñÏ³Û É³Ûݳͳõ³É Íñ³·ÇñÝ»ñÁ »õ ·áñÍáõÝ¿áõÃÇõÝÝ»ñÁ г۳ëï³ÝÇ »õ ê÷ÇõéùÇ Ù¿ç:
¶»Õ³ñáõ»ëï³Ï³Ý Û³Ûï³·ñÇÝ Ù³ëݳÏó»ó³Ý Ñ»ï»õ»³ÉÝ»ñÁ.- ÜáõÝ¿ ¼ûñ»³Ý ¹³ßݳÏáí Ýáõ³·»ó ê³Û³Ã Üáí³Û¿Ý (ºÇë øáõ ÔÇÙ»ÃÁÝ), º¹áõ³ñ¹ ØÇñ½ûÛ»³Ý¿Ý (îËáõñ ì³Éë), »õ ²éÝá ´³µ³ç³Ý»³Ý¿Ý (ػջ¹Ç): ÜáõÝ¿Ý Ð³Û³ëï³Ý¿Ý »Ï³Í ³ñáõ»ëï³·ÇïáõÑÇ ÙÁÝ ¿ »õ í³ñÅ ¹³ßݳϳѳñáõÑÇ ÙÁ ÁÉɳÉáí ÑÙ³Û»ó Ý»ñϳݻñÁ: ºñ³½ سñ·³ñ»³Ý, »ñÇï³ë³ñ¹ ë»ñáõݹ¿Ý, ÁÝûñó³ë³Ý»ó Ð. سñ·³ñ»³ÝǪ (²Ýí»ñݳ·Çñ) ÝáõÇñáõ³Í سÛñ»ñáõÝ, »õ ij· Ú³Ïáµ»³ÝǪ (²Ûë øáÛñ»ñÁ) ÝáõÇñáõ³Í ÑûÙáõÑÇÝ»ñáõÝ µ³Ý³ëï»ÕÍáõÃÇõÝÝ»ñÁ: ì³ñ³ÏÇã ¿ñ ºñ³½Ç å³ñ½ áõ ³Ýå³×áÛ× ÁÝûñó³ë³ÝáõÃÇõÝÁ, ³Ù¿Ý Ù¿Ï µ³éÁ Ïáõ·³ñ Çñ ëñïÇ Ëáñ»ñ¿Ý »õ Ûáõ½»ó Ý»ñϳݻñ¿Ý ß³ï»ñ: ³ÉÇÝ ¶³ñ³ÏÇõÉÉ¿»³Ý Çñ ³ßáõÕ³Ï³Ý Ó³ÛÝáí »ñ·»ó Ú. ÞÇñ³½Ç §¶³ÕïÝÇ ê¿ñ¦, ²ßáõÕ Þ»ñ³ÙÇ §Ü³ ØÇ Ü³½ àõÝǦ, »õ ²éÝá ´³µ³ç³Ý»³ÝÇ §ºñ»õ³ÝÇ êÇñáõÝ ²ÕçÇϦ:
Ð³Û Øûñ ·Ý³Ñ³ï³ÝùÇ å³ÑÝ ¿ñ ³ñ¹¿Ý: سëݳ×ÇõÕÇë áñáßٳٵ »õ ÁÝÏ»ñáõÑÇÝ»ñáõ ÷³÷³ùáí ÁÝÏÑ. ²ÏÝ¿ë ÜÇÏï¿É»³Ý åÇïÇ Ù»Í³ñáõ¿ñ áñå¿ë ³Ûë ï³ñáõ³Û ïÇå³ñ Ð³Û Ø³Ûñ: Ø»ñ »ñÇï³ë³ñ¹ ³Ý¹³ÙáõÑÇÝ»ñ¿Ýª ÀÝÏÑ. ØÇݳ Úáíë¿÷»³Ý, Ý»ñϳ۳óáõó ٻͳñ»³ÉÁ ѳÏÇñ× Ï»ñåáí ï³Éáí ³Ýáñ ÝáõÇñáõÙÁ Çñ ÁÝï³ÝÇùÇÝ, ½³õ³ÏÝ»ñáõÝ »õ ÐúØ-ÇÝ: ²å³ ÀÝÏÑ. ²ñÙÇÝ¿ ØÇÝ³ë»³Ý Û³ÝÓÝ»ó Ù³ëݳõáñ ·Ý³Ñ³ï³·ÇñÁ ÀÝÏÑ. ÜÇÏï¿É»³ÝÇÝ áñÁ »õ Ïïñ»ó ûñáõ³Û Û³ïáõÏ Ï³ñϳݹ³ÏÁ: ²Ûë µáÉáñ¿Ý »ïù Çñ³å¿ë Ûáõ½Çã ¿ñ Éë»É ÀÝÏÑ. ÜÇÏï¿É»³ÝÇ ÃáéÝáõÑÇÝ, ³ٳñ ÜÇÏï¿É»³ÝÇÝ, áñÁ Çñ Ù»Í Ùûñ ËûëݳÏÁ ѳݹÇë³Ý³Éáí, ß³ï Ù³ùáõñ áõ ѳñ³½³ï ѳۻñ¿Ýáí Ù»Í ÙûñÁ ÏáÕÙ¿ ·Ý³Ñ³ï³ÝùÇ áõ ßÝáñѳϳÉáõû³Ý Ëûëù áõÕÕ»ó ÐúØ-Ç Ø³Ûñ سëݳ×ÇõÕÇ í³ñãáõû³Ý »õ ÁÝÏ»ñáõÑÇÝ»ñáõÝ: ²Ûë ûñ»ñáõÝ »õ ٳݳõ³Ý¹ ³Ûë ³÷»ñáõÝ ³Û¹å¿ë ½áõÉ³É Ñ³Û»ñ¿Ý Éë»É å³ñÙ³ÝáõÑÇÇ ÙÁ µ»ñÝ¿Ý, Ññ×áõ³Ýùáí áõ ٳݳõ³Ý¹ Ñå³ñïáõû³Ùµ áõ ÛáÛëáí ÏÁ É»óÝ¿ Ù»ñ Ñá·ÇÝ»ñÁ: ²Ûá ϳÛÍ»ñ »Ý µ³Ûó í»ñç³å¿ë Ï³Ý áõ ·áÛáõÃÇõÝ áõÝÇÝ (ѳ峱 »Ã¿ µÝ³õ ãÁÉɳÛÇÝ):
êáõñ×Ç »õ ϳñϳݹ³ÏÇ ÑÇõñ³ëÇñáõÃ»Ý¿Ý »ïù ï»ÕÇ áõÝ»ó³õ íÇ׳ϳѳÝáõÃÇõÝ: úñáõ³Û ˳ݹ³í³éáõÃ»Ý¿Ý ÙÕáõ³Í »Õ³Ý ÝáõÇñ³ïáõáõÃÇõÝÝ»ñ ÐúØ-Ç Ø³Ûñ سëݳ×ÇõÕÇÝ.- ì³ñ¹·¿ë »õ êñµáõÏ ÜÇÏï¿É»³Ý 100 ïáɳñ, Ü»ñë¿ë »õ êûëÇ ÜÇÏï¿É»³Ý 100 ïáɳñ, Öáñ× »õ êáÝ»³ ÈáõÃñÇïÇë 250 ïáɳñ: Ú³ïáõÏ ßÝáñѳϳÉáõÃÇõÝ ÝáõÇñ³ïáõÝ»ñáõÝ ÇÝãå¿ë ݳ»õ Ù³ëݳ×ÇõÕÇë ï³ñ»Ï³Ý íÇ׳ϳѳÝáõû³Ý Ýáõ¿ñÝ»ñÁ ëÇñ³Ûûųñ ïñ³Ù³¹ñáÕÝ»ñáõÝ: ºõ ٳݳõ³Ý¹ ßÝáñѳϳÉáõÃÇõÝ ³ÛÝ µáÉáñ ÁÝÏ»ñáõÑÇÝ»ñáõÝ áñáÝó Û³ñ³ï»õ ÝáõÇñáõÙÇÝ áõ ³ß˳ï³ÝùÇ ßÝáñÑÇõ áõÝ»ó³Ýù ß³ï ÏáÏÇÏ áõ Û³çáÕ Ó»éݳñÏ ÙÁ:
ÂÔ²ÎÆò
ìºð²Üº²Ü ºô êì²Öº²Ü ÎÀ ܺðβڲòÜºÜ ØƲòº²È ºð¶â²ÊàôØ´Æ Ð²Øºð¶
²ÝáÝù, áñáÝù ³Ýó»³É ö»ïñáõ³ñÇÝ ³éÇà áõÝ»ó³Í »Ý Ý»ñÏ³Û ·ïÝáõ»Éáõ äáëÃáÝÇ §¾ñ»µáõÝǦ ѳÛÏ³Ï³Ý »ñ·ã³ËáõÙµÇ Ñ³Ù»ñ·ÇÝ, ϳ٠Éë³Í »Ý ³Û¹ ËáõÙµÇ »ñ·»ñáõÝ Ó³Ûݳ·ñáõÃÇõÝÝ»ñÁ, ³Ýѳٵ»ñ ÏÁ ëå³ë»Ý ·³ñݳݳÛÇÝ ³ÛÝ Ñ³Ù»ñ·ÇÝ, áñ ï»ÕÇ åÇïÇ áõÝ»Ý³Û ÚáõÝÇë 9, 2002-ÇÝ, Ï¿ëûñ¿ »ïù ųÙÁ 3-ÇÝ, ø³ÙåñÇ×Ç First Church »Ï»Õ»óõáÛ Ù¿ç, 11 Garden ÷áÕáó£
²Ûë ³Ý·³Ù §¾ñ»µáõÝǦ »ñ·ã³ËáõÙµÁ »ÉáÛà ÏþáõÝ»Ý³Û ÙdzëÝ³Ï³Ý Ý»ñϳ۳óáõÙáí, ÜÇõ ºáñùÇ Æñ³Ý³Ñ³Û ϳ½Ù³Ï»ñåáõû³Ý »õ ÜÇõ ÖÁñ½ÇÇ Ð³Ù³½·³ÛÇÝ ÎñÃ³Ï³Ý »õ Øß³ÏáõóÛÇÝ ØÇáõû³Ý »ñ·ã³ËáõÙµ»ñáõ Ñ»ï£ Ø³ÛÇë 18-ÇÝ »õ 19-ÇÝ, Ùdzó»³É ³Ûë »ÉáÛÃÁ ï»ÕÇ áõÝ»ó³õ ÜÇõ ÖÁñ½ÇÇ »õ ÜÇõ ºáñùÇ Ù¿ç£
Ødzó»³É ³Ûë »ÉáÛÃÇÝ Áݹٿç¿Ý ²ñÃáõñ ì»ñ³Ý»³ÝÇ »õ ð³ýýÇ êí³×»³ÝÇ ³Ý½áõ·³Ï³Ý ѳٳ·áñͳÏóáõÃÇõÝÁ ѳ½áõ³·Çõï Ýáõ¿ñ ÙÁÝ ¿ »ñ³Åßï³ë¿ñ ѳݹÇë³ï»ëÇÝ£
§¾ñ»µáõÝǦ »ñ·ã³ËáõÙµÇ ·»Õ³ñáõ»ëï³Ï³Ý ջϳí³ñª ì»ñ³Ý»³ÝÇ »ñ³Åßï³Ï³Ý ï³Õ³Ý¹Á Û³ÛïÝÇ ¹³ñÓ³õ г۳ëï³ÝÇ Ù¿ç, »ñµ ³Ý ÑÇÙÝ»ó ºñ»õ³ÝÇ Ï³Ý³Ýó »ñ·ã³ËáõÙµÁ, áñ ³õ»ÉÇ ù³Ý 100 »ÉáÛÃÝ»ñ áõÝ»ó³Í ¿ ÊáñÑñ¹³ÛÇÝ ØÇáõû³Ý, ºõñáå³ÛÇ, ²Ù»ñÇϳÛÇ »õ ³ÛÉ »ñÏÇñÝ»ñáõ Ù¿ç£
àõ³ÃÁñóáõÝ ï»Õ³÷áËáõ»É¿Ý ϳñ× Å³Ù³Ý³Ï »ïù ì»ñ³Ý»³Ý ÑÇÙÝ»ó §¾ñ»µáõÝǦ »ñ·ã³ËáõÙµÁ, ÙÇ³Å³Ù³Ý³Ï Û³ÝÓÝ ³éÝ»Éáí »Ï»Õ»óõáÛ ¹åñ³ó ¹³ëÇ Õ»Ï³í³ñÙ³Ý ¹»ñÁ£ ²Ù¿Ý ï³ñÇ §¾ñ»µáõÝǦ »ñ·ã³ËáõÙµÁ »ÉáÛà ÏþáõÝ»Ý³Û Ð³Ûáó ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý ÛÇß³ï³ÏÇÝ ÝáõÇñáõ³Í ܳѳݷ³ÛÇÝ î³Ý ѳݹÇëáõû³Ý£
ÜÇõ ºáñùÇ Çñ³Ý³Ñ³Û»ñáõ »õ ÜÇõ ÖÁñ½ÇÇ Ð³Ù³½·³ÛÇÝÇ »ñ·ã³ËáõÙµ»ñáõ ջϳí³ñ ð³ýýÇ êí³×»³Ý »ñ·ã³ËÙµ³ÛÇÝ Ù»Í Û³çáÕáõÃÇõÝ áõÝ»ó³Í ¿ ØÇçÇÝ ²ñ»õ»ÉùÇ Ù¿ç£ Ü»ñϳÛÇë ³Ý ÏÁ ջϳí³ñ¿ ݳ»õ ê. ê³ñ·Çë »Ï»Õ»óõáÛ ¹åñ³ó ¹³ëÁ£
ÚáõÝÇë 9-ÇÝ äáëÃáÝÇ Ù¿ç ϳ۳ݳÉÇù ѳٻñ·ÇÝ Ï³å³Ïóáõû³Ùµ, »õ ǵñ»õ ÑÇõñÁÝÏ³É ËáõÙµ, §¾ñ»µáõÝǦ »ñ·ã³ËáõÙµÁ áõñ³Ëáõû³Ùµ ÏÁ Û³Ûï³ñ³ñ¿ ѳÝñ³×³Ý³ã »ñ·»Ñáݳѳñ ä»ñ× Ä³ÙÏá㻳ÝÇ Ù³ëݳÏóáõû³Ý Ù³ëÇÝ£ ijÙÏáã»³Ý ³ñųݳó³Í ¿ µ³½Ù³ÃÇõ å³ñ·»õÝ»ñáõ£
ì»ñáÝß»³É ѳٻñ·ÇÝ ÑÇõñ ٻݳϳï³ñÝ»ñáõ ß³ñùÇÝ ¿ å³ñÇÃáÝ ¶³ñ»·ÇÝ Úáíë¿÷»³Ý (¶»ñÙ³ÝdzۿÝ) »õ Ù»óáëá÷ñ³Ýû ìÇÏïáñdz ²õ»ïÇë»³Ý (ºñ»õ³Ý¿Ý)£ ÚÇß»óÝ»Ýù, áñ ìÇÏïáñdz, ³Ýó»³É ï³ñÇ, ³ñųݳó³õ ú÷»ñ³ÛÇ ýÇݳÉÇëïÇ ïÇïÕáëÇÝ »õ Û³Õûó ÜÇõ ºáñùÇ 2002 Ãáõ³Ï³ÝÇ û÷»ñ³ÛÇÝ Ùñó³Ïóáõû³Ý£ ²Ý »ÉáÛà åÇïÇ áõÝ»Ý³Û ä³ÉÃÇÙáñÇ ëÇÙýáÝÇÏ Ýáõ³·³ËáõÙµÇÝ Ñ»ï, áõñ åÇïÇ Ï³ï³ñ¿ ä»ÃÑáí¿ÝÇ Ñ³Ýñ³×³Ý³ã 9-ñ¹ ëÇÙýáÝdzݣ
êáÛÝ »ÉáÛÃÇÝ åÇïÇ Ù³ëݳÏóÇ Ý³»õ ¹³ßݳϳѳñ ÜáõÝ¿ Ú³Ïáµ»³Ý, àõ³ÃÁñóáõÝ¿Ý£
ÚáõÝÇë 9-Ç Íñ³·ÇñÁ, ¶³ñ³-Øáõñ½³ÛÇ, ÎáÙÇï³ëÇ »õ ²É»ùë³Ýïñ Ú³ñáõÃÇõÝ»³ÝÇ ·áñÍ»ñáõ ÏáÕùÇÝ, ÏþÁݹ·ñÏ¿ Ú³ÏᵠسÝáõÏ»³ÝÇ, ¶ñÇ·áñ öÇÿ׻³ÝÇ ëï»Õͳ·áñÍáõÃÇõÝÝ»ñ, áñáÝù ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù ÁÉɳÉáí ÏÁ Ý»ñϳ۳óáõÇÝ äáëÃáÝÇ Ù¿ç£
îáÙë»ñáõ »õ ï»Õ»Ïáõû³Ýó ѳٳñ ϳñ»ÉÇ ¿ Ñ»é³Ó³ÛÝ»É ä³ñåñ³ º³ÝÏÇÝ (617-484-1949)£ §¾ñ»µáõÝǦ »ñ·ã³ËáõÙµÇ ³Ý¹³ÙÝ»ñáõÝ Ñ»ï ϳåáõ»Éáõ ѳٳñ Ïñݳù ·ñ»É Ñ»ï»õ»³É ѳëó¿ÇÝ. Erebuni Armenian Chorus Of Greater Boston, P.O. Box 378, Belmont, MA 02478
Úà´ºÈÆÜ²Î²Ü Ð²Ü¸Æêàôº²Ø´ äÆîÆ ØºÌ²ðàôÆ ²Ü¸ð²ÜÆÎ È. öàȲÜ
²Ûë ï³ñÇ ÏÁ Éñ³Ý³Û ͳÝûà ËÙµ³·Çñ, ·ñ³Ï³Ý³·¿ï, ѳë³ñ³Ï³Ï³Ý ·áñÍÇã »õ ¿ù¿»³Ý Øß³ÏáõóÛÇÝ ØÇáõû³Ý ²Ù»ñÇϳÛÇ ßñç³Ý³ÏÇÝ ÑÇÙݳ¹ÇñÝ»ñ¿Ý ²Ý¹ñ³ÝÇÏ öáɳﻳÝÇ ³½·³ÛÇÝ Í³é³Ûáõû³Ý ÛÇëݳٻ³ÏÁ:
²Ý, Ï¿ë ¹³ñ ³ÙµáÕç, ÝáõÇñáõ»ó³õ ³Ý߳ѳËݹñûñ¿Ý è.².Îáõë³Ïóáõû³Ý Ð.´.À.ØÇáõû³Ý, Â.Ø.ØÇáõû³Ý »õ سñ³ßÇ Ð³Ûñ»Ý³Ïó³Ï³Ý ØÇáõû³Ý ³å³Ñáí»Éáí ³Ù»ñÇϳѳÛáõû³Ý ³½·³å³Ñå³ÝáõÙÁ »õ ÙÇõë ÏáÕٿݪ Ñá·»õÇÝ Ï³å»Éáõ óÇñ áõ ó³Ý ѳÛáõÃÇõÝÁ سÛñ гÛñ»ÝÇùÇ »õ ê. ¾çÙdzÍÝÇ:
Þñç³Ý³õ³ñï ÎÇåñáëÇ Ð.´.À.ØÇáõû³Ý ػɷáÝ»³Ý ÎñÃ³Ï³Ý Ð³ëï³ïáõÃ»Ý¿Ý 1950ÇÝ, íϳۻ³É ä¿ÛñáõÃÇ ²Ù»ñÇÏ»³Ý гٳÉë³ñ³Ý¿Ý 1954ÇÝ, öáÉ³ï»³Ý Ïáõ ·³Û äáëÃÁÝ Çµñ §ä³Ûù³ñ¦ ûñ³Ã»ñÃÇ ËÙµ³·Çñ áõ ³å³ üñ¿½Ýû í³ñ»Éáõ §Üáñ úñ¦ »éûñ»³ÛÇ ËÙµ³·ñáõÃÇõÝÁ: î³ñÇ ÙÁ »ïù ÏÁ ÙÇ³Ý³Û ´³ñ»·áñͳϳÝÇ ³ÝÓݳϳ½ÙÇÝ ÙÇÝã»õ Çñ ѳݷëï»³Ý ÏáãáõÇÉÁ 1993Ç í»ñçÁ:
².È.öáÉ³ï»³Ý Û³Ù³é áõ Ñ»ï»õáÕ³Ï³Ý ³ß³Ë³ï³ÝùÇÝ ³ñ¹ÇõÝùÁ »Õ³õ ٻͳ·áõÙ³ñ ÝáõÇñ³ïáõû³Ýó ·áÛ³óáõÙÁ ä¿ÛñáõÃÇ ì³Ñ³Ý ¿ù¿»³Ý ì³ñųñ³ÝÇ »õ ¿ù¿»³Ý Ï»¹ñáÝÇ ßÇÝáõû³Ýó: ²Ýáñ ݳ˳ӻéÝáõû³Ùµ, Ñ³Û Ù³ÙáõÉÇ ï³ñ»·ñáõû³Ý Ù¿ç ¹³ñÓ³ïÇå Ññ³ï³ñ³ÏáõÃÇõÝÁ »Õ³õ ³é³çÇÝÁ, »ñµ è.².Î.-Ç §ä³Ûù³ñ¦Ý áõ §îÁ ²ñÙÇÝÁÝ ØÇñÁñ ê÷»ùÿÛÃÁñ¦Á áñ¹»·ñ»óÇÝ ½³ÛÝ:
Ð.´.À.ØÇáõû³Ý íë»Ù ·³Õ³÷³ñÝ»ñáõÝ ÙݳÛáõÝ Ñ³õ³ï³óáÕÁª ².È. öáÉ³ï»³Ý ç³ï³·áí»ó ³Ù»ñÇϳѳÛáõÃÇõÝÁ Ù³ëݳÏó»Éáõ ØÇáõû³Ý ½³Ý³½³Ý ³ß˳ï³ÝùÝ»ñáõÝ: ²Ý »Õ³õ Ùûï ù³é³ëáõÝ ï³ñáõ³Ý ËÙµ³·ÇñÁ §Úáõß³ñ³ñ-ØÇáõÃÇõݦ å³ßïûݳûñÃÇ ë÷é»Éáí ´³ñ»·áñͳϳÝÇ ËûëùÝ áõ ·áñÍáõÝ¿áõÃÇõÝÁ Ñ³Û ·³ÕáõÃÝ»ñ¿ Ý»ñë:
ÆÝù ¿, áñ ¿ù¿»³Ý ³ÝáõÝÁ Ødzó»³É ܳѳݷݻñáõ ï³ñ³ÍùÇÝ ï³ñ³Í»ó áõ ëÇñóáõó, ϳ½Ù»Éáí ݳ˪ ¿ù¿»³Ý ì³ñųñ³ÝÇ ûųݹ³Ï Ù³ñÙÇÝÝ»ñ, ³å³ª ·³Õ³÷³ñ³ÏÇó ÁÝÏ»ñÝ»ñáí ÑÇÙÁ ¹ñ³õ ÐÇõëÇë³ÛÇÝ ²Ù»ñÇϳÛÇ Â¿ù¿»³Ý Øß³Ï. ØÇáõû³Ý, áñ ϳñ× Å³Ù³Ý³ÏÇ ÁÝóóùÇÝ áõÝ»ó³õ Çñ Ù³ëݳ×ÇõÕ»ñÁ »õ ·áñÍáõÝ¿áõÃÇõÝÁ ѳ۳߳ï ϳñ»õáñ áëï³ÝÝ»ñáõ Ù¿ç:
Ƶñ»õ سñ³ßÇ Ð³Ûñ»Ý³Ïó³Ï³Ý ØÇáõû³Ý λ¹ñ. ì³ñãáõû³Ý »ñϳñ³Ù»³Û ³ï»Ý³å»ïª ÐÇõëÇë³ÛÇÝ »õ гñ³õ³ÛÇÝ ²Ù»ñÇϳݻñáõ »õ ØÇçÇÝ ²ñ»õ»ÉùÇ Ù³Ûñ ·³ÕáõÃÝ»ñáõ Ù¿ç ½³ñÏ ïáõ³õ ßÇݳñ³ñ³Ï³Ý ·áñÍáõÝ¿áõû³Ý:
гõ³ï³Éáí ØÇçÇÝ ²ñ»õ»ÉùÇ Ù¿ç ·³ÕáõÃÝ»ñáõ ÏñÃ³Ï³Ý ·áñÍÇÝ, ·áñÍݳϳݳå¿ë ù³ç³É»ñ»ó Ñ³Û ¹åñáóÇÝ, Ñ³Û áõë³ÝáÕÇÝ áõ Ñ³Û ßñç³Ý³õ³ñïÇÝ Ñ»ï»õ»Éáõ µ³ñÓñ³·áÛÝ áõëÙ³Ýó:
гõ³ï³Éáí سÛñ гÛñ»ÝÇùÇÝ ÝáõÇñ³Ï³Ýáõû³Ý, Ù³ÙáõÉÇ áõ µ»ÙÇ ÙÇçáóÝ»ñáí ï³ñ³Í»ó ³ÛÝ Ñ³õ³ïùÁ ÿ Ïïáñ ÙÁ ³Û¹ ÑáÕÁ Ù»ñ ÅáÕáíáõñ¹ÇÝ Ý»ñϳÛÇ áõ ³å³·³ÛÇ ÙÇ³Ï ·ñ³õ³Ï³ÝÝ ¿, ³ïáñ íñ³Û ϳéáõó»Éáõ Ù»ñ µáÉáñ ³½·³ÛÇÝ Íñ³·ÇñÝ»ñÁ:
ì³ëï³Ï³ß³ï Ùß³ÏÇݪ ²Ý¹ñ³ÝÇÏ öáɳﻳÝÇ áëÏ»³Û Ûᵻɻ³ÝÁ åÇïÇ ÝßáõÇ ê»åï»Ùµ»ñÇ í»ñç³õáñáõû³Ý Ù³ëݳõáñ ѳݹÇëáõû³Ùµ ÙÁ ÜÇõ ÖÁñ½ÇÇ Ù¿ç: ²Ûë áõñ³Ë ³éÃÇõ ÉáÛë åÇïÇ ÁÝͳÛáõÇ Ý³»õ ͳÕϳù³Õ ÙÁ, áõñ åÇïÇ å³ñ÷³ÏáõÇÝ Ûᵻɻ³ñÇÝ Ï¿ë ¹³ñáõ Ññ³å³ñ³Ï³·ñ³Ï³Ý »õ ·ñ³Ï³Ý ¿ç»ñ¿Ý Ù³ë ÙÁ:
γ½Ùáõ³Í ¿ Úáµ»ÉÇÝ³Ï³Ý Ú³ÝÓݳËáõÙµ ÙÁ å³ïáõáÛ Ý³Ë³·³Ñáõû³Ùµ Âáñ·áÙ ²ñù. سÝáõÏ»³ÝǪ Ð³Û ä³ïñdzñù ºñáõë³Õ¿ÙÇ, Ê³Å³Ï ²ñù. ä³ñë³Ù»³ÝǪ ²é³çÝáñ¹ гÛáó ²Ù»ñÇϳÛÇ, äñÝ. ܳ½³ñ ܳ½³ñ»³ÝǪ ÷áË Ý³Ë³·³Ñ Ð.´.À.ØÇáõû³Ý »õ åñÝ. Ú³Ïáµ ¶³ë³ñ×»³ÝǪ ²ï»Ý³å»ï è.².Î. λ¹ñ. ì³ñãáõû³Ý:
ì»ñáÛÇß»³É Ú³ÝÓݳËáõÙµÇÝ Ù³ë ÏÁ ϳ½Ù»Ý ͳÝûà Ùï³õáñ³Ï³ÝÝ»ñ »õ ³½·³ÛÇÝÝ»ñª ºñáõ³Ý¹ ²½³ï»³Ý, ä³ñáÛñ ²Õå³ß»³Ý (ä¿ÛñáõÃ), ´³µ·¿Ý Ì. ìñ¹. ²Ýáõß»³Ý, ²ñï¿Ý ². ùÑÝÛ. ²ß×»³Ý, Ú³Ïáµ ²ë³ïáõñ»³Ý, ïÇÏ. ²ßË¿Ý ¶³ë³å»³Ý, ¶³éÝÇÏ ². ùÑÝÛ. ѳɳ׻³Ý, Ø. гÛÏ»Ýó, ´³µ·¿Ý ê. ùÑÝÛ. س·ëáõﻳÝ, ¼³ñ»Ñ Ø»ÉùáÝ»³Ý, È»õáÝ ØÇñÇç³Ý»³Ý (ºñ»õ³Ý), Üß³Ý âáå³×»³Ý, ì³½·¿Ý ä³É»³Ý, îáùÃ. Üáõå³ñ ä¿ñå¿ñ»³Ý, º¹áõ³ñ¹ äûÕá뻳Ý, ä»ÝáÝ ê»õ³Ý, úñ¹. ÆñÙ³ î¿ñ êï»÷³Ý»³Ý, îáùÃ. ¶¿áñ· ø¿ßÇß»³Ý »õ ¶ñÇ·áñ ø¿ûë¿»³Ý:
γ½Ùáõ³Í ¿ ݳ»õ ¶áñͳ¹Çñ Ú³ÝÓݳËáõÙµ ÙÁ ·É˳õáñáõû³Ùµ åñÝ. Ú³Ïáµ ì³ñ¹Çí³é»³ÝÇ:
²ñųÝÇ å³ïÇõ í³ëï³Ï³ß³ï Ùï³õáñ³Ï³ÝÇÝ áõ ѳÝñ³ÛÇÝ ·áñÍÇãÇÝ:
Úà´ºÈÆÜ²Î²Ü ¶àð̲¸Æð Ú²ÜÒܲÊàôØ´