October 3, 2008

ìºðæÆÜ Ú²ôºÈàôØ
§Ð²ÚðºÜÆø¦-Æ ä²îκð²êð²Ð

ø²Ô²ø²Î²ÜàôÂÆôÜ, êöÆôèø... ºÔºèÜ

г۳ëï³ÝÇ Ý³Ë³·³Ñ ê»ñÅ ê³ñ·ë»³Ý, ÐÇÝ·ß³µÃÇ ê»åï»Ùµ»ñ 25ÇÝ, Çñ »ñÏñÇ å³ßïûÝ³Ï³Ý ËûëùÁ ÷á˳Ýó»ó Ødzó»³É ²½·»ñáõ γ½Ù³Ï»ñåáõû³Ý ÁݹѳÝáõñ ÅáÕáíÇ ³ÙåÇáÝ¿Ý: úñ ÙÁ ³é³ç, ÜÇõ ºáñùÇ ÑÇõñ³ëñ³ÑÝ»ñ¿Ý Ù¿ÏáõÝ Ù¿ç, ³õ»ÉÇ Ùï»ñÙÇÏ ÙÇç³í³Ûñ¿ Ý»ñë, ³Ý ÝÙ³ÝûñÇÝ³Ï Ëûëù ÙÁ ³ñï³ë³Ý³Í ¿ñ, ßñç³ÝÇ ë÷Çõéù³Ñ³Û ·³ÕáõÃÇÝ£

Ø.².Î.Ç ³ÙåÇáÝ¿Ý, ³Ý ß³ï ³õ»ÉÇ Í³Ýñ³ó³õ ÙÇç³½·³ÛÇÝ Ñ³ñó»ñáõ, ѳÛ-Ãñù³Ï³Ý Û³ñ³µ»ñáõÃÇõÝÝ»ñáõ »õ ºÕ»éÝÇ Ù³ëÇÝ£

ØÇÝã¹»é ûñ ÙÁ ³é³ç, ѳٳѳÛÏ³Ï³Ý Ï³Ù ³õ»ÉÇ ×ÇßïÁ ë÷Çõéù³Ñ³Ûáõû³Ý ѳٳñ Û³ïϳóáõ³Í ѳݹÇëáõû³Ý, ³Ý ³õ»ÉÇ Ýß»ó »õ ¹ñáõ³ï»ó ³½·³ÛÇÝ, Ý»ñ³½·³ÛÇÝ »õ ѳٳ½·³ÛÇÝ Ñ³ñó»ñ£

Úëï³Ï ¿ ÿ ³ÙÇëÝ»ñ ³é³ç ÇëÏ, ݳËù³Ý ݳ˳·³Ñ ÁÝïñáõÇÉÁ, гÝñ³å»ï³Ï³Ý Îáõë³Ïóáõû³Ý ûÏݳÍáõ í³ñã³å»ï ê»ñÅ ê³ñ·ë»³Ý, Ïþáõ½¿ñ Û³ïϳÝßáõÇÉ Çñ ·áñÍݳå³ßïáõû³Ùµ£ ø³ÝÇ ÙÁ ³ÙÇë »ïù, ³Ñ³õ³ëÇÏ Ð³Û³ëï³ÝÇ ÏáÕÙ¿ ãÏ³Û ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý ÙÇç³½·³ÛÇÝ ×³Ý³ãÙ³Ý Ñ³ñóÁ ûñ³Ï³ñ·¿ ѳݻÉáõ ³é³ç³¹ñ³ÝùÁ, µ³Ûó ÏÁ í»ñ³Ñ³ëï³ïáõÇ ³é³Ýó å³ÛÙ³ÝÇ ¹Çõ³Ý³·Çï³Ï³Ý Û³ñ³µ»ñáõÃÇõÝÝ»ñ ѳëï³ï»Éáõ å³ïñ³ëï³Ï³ÙáõÃÇõÝÁ£

²Ûë Ù¿ÏÁ ϳï³ñ»Éáõ ѳٳñ û·ï³·áñÍáõ»ó³õ, å³ñ½ ½áõ·³¹Çåáõû³Ùµ ÙÁ, Û³Ûï³·ñÇ íñ³Û ·ïÝáõáÕ ³ß˳ñÑÇ áïݳ·Ý¹³ÏÇ ³ËáÛ»³Ýáõû³Ý ·Íáíª Ð³Û³ëï³Ý - Âáõñùdz ÙñóáõÙÁ..»õ ³Û¹ ³É гñ³õ³ÛÇÝ úë¿ÃÇáÛ Ù¿ç å³ï³Ñ³Í Çñ³¹³ñÓáõÃÇõÝÝ»ñ¿Ý ùÇã »ïù£

ÜÙ³Ý áïݳ·Ý¹³ÏÇ ¹Çõ³Ý³·Çï³Ï³Ý µÝáÛÃÇ µ³Ý³Ó»õáõÙ ÏñÝ³Û Ð³Û³ëï³ÝÇ ³ñï³ùÇÝ ù³Õ³ù³Ï³Ýáõû³Ý áñáß ×ÏáõÝáõÃÇõÝ ï³É£ ²ñ¹, ó³Ûëûñ Ûëï³Ï 㿠ÿ Âáõñùdz »Ã¿ ѳٳӳÛÝÇ ³é³Ýó å³ÛÙ³ÝÇ Û³ñ³µ»ñáõÃÇõÝÝ»ñÁ µÝ³Ï³ÝáÝ Ù³Ï³ñ¹³ÏÇ Ñ³ëóÝ»É, г۳ëï³Ý åÇïÇ ³ñͳñÍ¿± 1915Ç ó»Õ³ëå³ÝáõÃÇõÝÁª »ñÏÏáÕÙ³ÝÇ Û³ñ³µ»ñáõÃÇõÝÝ»ñáõ áÉáñïÇÝ Ù¿ç, ÿ ³Ûë ³Ý·³Ù...êåÇï³Ï îáõÝ¿Ý ß³ï Ñ»éáõ, Ù»ñ ѳÛñ»ÝÇù¿Ý Ý»ñë ÇëÏ.. »Õ»éÝÇ Ñ³ñóÁ åÇïÇ ÙÝ³Û ûñ³Ï³ñ·Ç »ñÏñáñ¹³Ï³Ý, Ùáé³óáõ³Í »õ ³é Û³õ»ñÅ Û»ï³Ó·áõ³Í ѳñó»ñáõ ß³ñùÇÝ£

²Ûë ѳñó³¹ñáõÙÝ»ñÁ ÏÁ Ùï³Ñá·»Ý µ³½Ù³¹¿Ù, µ³½Ù³Ã»Ù, µ³½Ù³¹³õ³Ý »õ µ³½Ù³É»½áõ ë÷ÇõéùÁ£ ´Ý³Ï³Ý³µ³ñ ³é³Ýó Ñá·³Íáõû³Ý »õ ËݳÙùÇ ÏÿáõÍ³Ý³Û ³Û¹ Çõñ³Û³ïáõÏ »õ íÇÃ˳ñÇ Ù³ë³Ý£

ê÷Çõéù ÙÁ, áñ ÙdzϳÙûñ¿Ý гÛáó ò»Õ³ëå³Ýáõû³Ý ÙÇç³½·³ÛÇÝ ×³Ý³ãáõÙÁ ЩЩ ³ñï³ùÇÝ ù³Õ³ù³Ï³Ýáõû³Ý ³é³çݳѻñà ËݹÇñÝ»ñ¿Ý Ù¿ÏÁ ÏÁ Ýϳ￣

ê÷Çõéù ÙÁ, áñ ³Ûë Ùûï»óáõÙáí, ß³ï ³õ»ÉÇ Ñ³ñ³½³ï ïáõÝÝ ³ß˳ñÑÝ áõ û׳ËÁ ÏÁ ÝÏ³ï¿ Ð³Û³ëï³ÝÁ... Ðñ³~ßù г۳ëï³ÝÁ£

ÜÆô ºàðø¾Ü ºîø ܲʲ¶²Ð ê²ð¶êº²Ü ²ÚòºÈºò ÂÆüÈÆê

г۳ëï³ÝÇ Ý³Ë³·³Ñ ê»ñÅ ê³ñ·ë»³Ý ù³ÝÇ ÙÁ ûñ ÜÇõ ºáñù ³Ûó»É»É¿ »õ Ødzó»³É ²½·»ñáõ γ½Ù³Ï»ñåáõû³Ý ·³·³ÃݳÅáÕáíÇ Ñ»ÕÇݳϳõáñ ³ÙåÇáÝ¿Ý, Çñ »ñÏñÇ å³ßïûÝ³Ï³Ý ËûëùÁ ³ñï³ë³Ý»É¿ »ïù, ³Ý í»ñ³¹³ñÓ³õ ºñ»õ³Ý »õ Ý»ñÏ³Û »Õ³õ ØÇõéáÝûñÑÝ¿ùÇÝ, ³å³ Ù»ÏÝ»ó³õ ÂÇýÉÇë, áõñ ßáõñç »ñÏáõ ų٠ï»õáÕ ¹éÝ÷³Ï ѳݹÇåáõÙ ÙÁ áõÝ»ó³õ ìñ³ëï³ÝÇ Ý³Ë³·³Ñ ØÇË³Û¿É ê³Ñ³Ï³ßíÇÉÇÇ Ñ»ï:

²é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ, ê³ñ·ë»³Ý ó³õ³ÏóáõÃÇõÝ Û³ÛïÝ»ó, ³Ýó»³É ú·áëïáëÇ ÑÝ·ûñ»³Û å³ï»ñ³½ÙÇÝ, ³ñӳݳ·ñáõ³Í Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ½áÑ»ñáõÝ ·Íáí: Æñ ϳñ·ÇÝ, ìñ³ëï³ÝÇ Ý³Ë³·³ÑÁ Ýß»ó, áñ г۳ëï³Ý »õ ìñ³ëï³Ý å³ïٳϳÝûñ¿Ý ë»ñï ¹³ßݳÏÇó »õ µ³ñ»Ï³Ù å»ïáõÃÇõÝÝ»ñ »Ý, áñáÝù ÏÁ Û³ïϳÝßáõÇÝ áã ÙÇ³Ý ÙdzëÝ³Ï³Ý å³ïÙáõû³Ùµ, ³ÛÉ Ý³»õ ³å³·³Ûáí:

Üß»Ýù ÿ ݳ˳·³Ñ ê³ñ·ë»³ÝÇ ÂÇýÉÇë ³Ûó»Éáõû³Ý Íñ³·ñÇÝ Ù¿ç ¿ñ ݳ»õ íñ³ó³Ñ³Ûáõû³Ý Ý»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñáõ Ñ»ï ѳݹÇåáõÙÁ: êáÛÝ Ñ³Ý¹ÇåÙ³Ý Ù³ëݳÏó»Éáõ Ýå³ï³Ïáí, ÂÇýÉÇë Ù»ÏÝ³Í »Ý ݳ»õ ç³õ³Ëù³Ñ³Ûáõû³Ý Ý»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñ:

ê³Ñ³Ï³ßíÇÉÇÇ Ñ³Ý¹ÇåáõÙ¿Ý »ïù, ݳ˳·³Ñ ê³ñ·ë»³Ý ËûëùÁ áõÕÕ»Éáí Éñ³·ñáÕÝ»ñáõݪ Û³ÛïÝ»ó. ¦Ð³Û³ëï³ÝÇ áõ ìñ³ëï³ÝÇ ÙÇç»õ Û³ñ³µ»ñáõÃÇõÝÝ»ñÁ ·Ý³Ñ³ïáõÙ »Ýù µ³ñÓñ, µ³Ûó Ç áõñ³ËáõÃÇõÝ Ù»½, ï»ëÝáõÙ »Ýù ݳ»õ Ù»ñ µ³ñ»Ï³ÙáõÃÇõÝÁ Ëáñ³óÝ»Éáõ, ïÝï»ëáõÃÇõÝÝ»ñÝ ÇÝï¿·ñ»Éáõ, ÏáÙáõÝÇϳódzݻñÝ ³õ»ÉÇ ³Ý˳÷³Ý ¹³ñÓÝ»Éáõ Ñݳñ³õáñáõÃÇõÝÝ»ñ£ ºë ÙÇ ù³ÝÇ ³Ý·³Ù ³ë»É »Ù, áñ ìñ³ëï³ÝÇ Ï³ÛáõÝáõÃÇõÝÁ ã³÷³½³Ýó ϳñ»õáñ ¿ г۳ëï³ÝÇ Ñ³Ù³ñ: ²ÛÝù³Ý ϳñ»õáñ, áñ ϳñ»ÉÇ ¿ Ù»½ ѳٳñ Çñ Ý߳ݳÏáõû³Ùµ ѳٻٳï»É ÝáÛÝÇëÏ Ð³Û³ëï³ÝÇ Ï³ÛáõÝáõû³Ý Ñ»ï: Ø»ñ ³ñï³ùÇÝ ³åñ³Ýù³ßñç³Ý³éáõû³Ý ·ñ»Ã¿ áõóݳëáõÝÑÇÝ· ïáÏáëÝ ³ÝóÝáõÙ ¿ ìñ³ëï³Ýáí, Ù»Ýù ìñ³ëï³ÝáõÙ áõÝ»Ýù ѳñÇõñ ѳ½³ñ³õáñ ùáÛñ»ñ »õ »Õµ³ÛñÝ»ñ, Ù»Ýù íñ³óÇÝ»ñÇ Ñ»ï ѳ½³ñ³Ù»³ÏÝ»ñáí ³åñ»É »Ýù ³Ûë ï³ñ³ÍùáõÙ »õ å¿ïù ¿ ß³ñáõݳϻÝù ³åñ»É: ºõ Ù»ñ áÕç ·áñÍáõÝ¿áõÃÇõÝÁ µË»Éáõ ¿ ³Ûë ѳݷ³Ù³ÝùÇó§:

г۳ëï³ÝÇ Ý³Ë³·³ÑÁ ³Û¹ Ñݳñ³õáñáõÃÇõÝÝ»ñáõ ³éϳÛáõÃÇõÝÁ ã³÷³½³Ýó áõñ³Ë³ÉÇ Ýϳï»ó, ³õ»ÉóÝ»Éáí, áñ Ýßáõ³Í ѳݷ³Ù³ÝùÝ»ñÁ ϳñ»õáñ ÏÁ ѳٳñ¿ ½áõï ϳÛáõÝáõû³Ý ï»ë³Ï»ï¿Ý:

ê³Ñ³Ï³ßíÇÉÇÝ Ð³Û³ëï³ÝÇ »õ ìñ³ëï³ÝÇ ÙÇç»õ ë³ÑÙ³ÝÁ ѳٳñ»ó ¦µ³ñ»Ï³Ùáõû³Ý ë³Ñٳݧ »õ Áݹ·Í»ó, áñ ìñ³ëï³ÝÇ Ù¿ç ³åñáÕ Ñ³Û»ñÁ Ù»Í ¹»ñ³Ï³ï³ñáõÃÇõÝ áõÝÇÝ: ²Ý Áë³õ ÿ »ñµ»ù Ëïñ³Ï³ÝáõÃÇõÝ ãÇ ¹ñáõÇñ ù³Õ³ù³óÇÝ»ñáõ ÙÇç»õª Çñ»Ýó ¦¿ÃÝÇù§ ͳ·Ù³Ý å³ï׳éáí, ÙdzųٳݳÏ, Ç Ñ³ñÏ¿, Û³ñ·»Éáí Ùß³ÏáÛÃ, ÇÝùÝáõÃÇõÝ,¹³õ³Ý³Ýù »õ³ÛÉÝ£